Historia bibliografii językoznawstwa slawistycznego

Bibliografia slawistyczna ma piękną i długą tradycję. Pierwszy Przegląd bibliograficzny językoznawstwa slawistycznego - prekursor Bibliografii językoznawstwa slawistycznego - ukazał się w 1908 roku w nowo powstałym czasopiśmie językoznawczym „Rocznik Slawistyczny”. Z założenia miała to być bibliografia bieżąca, która obejmowałaby dokumenty z całego świata opublikowane w roku poprzedzającym druk czasopisma. Dużym walorem bibliografii były adnotacje i abstrakty dołączane do większości opisów bibliograficznych.

To prekursorskie dzieło - prekursorskie pod względem zarówno zakresu i zasięgu, jak i metody opracowania - którego podjęli się trzej wybitni polscy uczeni: Jan Łoś, Kazimierz Nitsch i Jan Rozwadowski, nie miało precedensu w skali światowej. Przed pojawieniem się Przeglądu bibliograficznego za rok 1907 ukazywały się w Polsce, a także w niektórych krajach europejskich, spisy bibliograficzne, określane jako spisy, wiadomości czy przeglądy bibliograficzne (tę ostatnią nazwę nosiła bibliografia ukazująca się na łamach „Prac Filologicznych” już w latach osiemdziesiątych XIX wieku). Opracowania te nie były ani tak obszerne, ani kompletne jak Przegląd bibliograficzny, nie zawierały też informacji o treści dokumentów. Późniejsze bibliografie, zarówno polskie, jak i zagraniczne, miały zakres ograniczony do poszczególnych działów językoznawstwa i/lub węższy zasięg terytorialny, np. dzieło Edmunda Kołodziejczyka Bibliografia słowianoznawstwa polskiego (Kraków, 1911) czy dwie edycje Bibliografii polskich prac z zakresu slawistyki za lata 1968-1972 (Warszawa, 1973) i 1972-1981 (Warszawa, 1983). Monumentalna bibliografia bieżąca całości językoznawstwa światowego Bibliographie Linguistique / Linguistic Bibliography (wydawana w Holandii od 1949 r.) obejmuje między innymi także językoznawstwo slawistyczne, pomija jednak część dokumentów z tego zakresu, a ponadto nie zawiera adnotacji.

Przegląd bibliograficzny szybko zdobył międzynarodowe uznanie, stając się najobszerniejszym źródłem informacji o dokumentach w zakresie językoznawstwa slawistycznego. Powoli rozrastał się objętościowo, ewoluując od działu bibliograficznego w „Roczniku Slawistycznym” (w 1. tomie obejmował 271 pozycji) do oddzielnego woluminu, jako część druga „Rocznika Slawistycznego” (ostatni, wydany w 1992 r. Przegląd za rok 1981 zawierał 5766 pozycji). Staranne i kompetentne opracowanie gwarantowali bibliografii stali współpracownicy czasopisma, wśród których znajdowali się najwybitniejsi polscy i zagraniczni językoznawcy-slawiści, a także sami członkowie redakcji, którymi później byli przede wszystkim badacze związani instytucjonalnie z Zakładem Słowianoznawstwa PAN (później Instytutem): prof. Zdzisław Stieber (dyrektor Instytutu) i prof. Franciszek Sławski (kierownik Pracowni Języka Prasłowiańskiego). Pracami nad Przeglądem bibliograficznym kierował z dużym oddaniem Wacław Fedorowicz, członek zespołu Pracowni Języka Prasłowiańskiego.

W miarę zwiększania objętości bibliografii w latach siedemdziesiątych stopniowo zaczęto modyfikować układ klasyfikacyjny, wyróżniający dziewięć klas ze względu na genetyczno-geograficzne kryterium językowe. Rozbudowywanie klasyfikacji, będące próbą zmodyfikowania języka informacyjno-wyszukiwawczego, nie przyniosło jednak efektu proporcjonalnego do wysiłku intelektualnego indeksatorów i nie spełniło oczekiwań użytkowników.