KOMITET REDAKCYJNY
Jolanta Sujecka (redaktor naczelny)
Członkowie:
Endre Bojtar, Grażyna Bobilewicz, Barbara Czapik-Lityńska, Jerzy Faryno, Jerzy Garbiński, Joanna Goszczyńska, Zbigniew Kloch, Kata Kulavkova, Katarzyna Osińska, Janina Sałajczyk, Lidia Stefanowska, Boris Uspienskij

Pierwszy tom edycji, zatytułowany "Srebrny wiek w literaturze rosyjskiej" stanowi zbiór artykułów poświęconych rosyjskiej literaturze modernistycznej przełomu XIX i XX wieku, która po latach zapomnienia, negatywnych ocen, uproszczonej, często zafałszowanej lub traktowanej wycinkowo interpretacji przeżywa ostatnio swoisty renesans. Przemiany ostatnich lat stworzyły możliwość spojrzenia na zjawiska artystyczne przełomu XIX i XX wieku w Rosji świeżym okiem i poparły to spojrzenie najnowszą refleksją metodologiczną.
Zamieszczone w tomie artykuły stanowią cenny wkład w dotychczasowy stan badań nad epoką. Ujawniają w twórczości tego okresu charakterystyczne dla zjawisk ogólnoeuropejskich cechy przełomu modernistycznego. Ukazują wpływ kryzysu struktur politycznych i katastroficznej świadomości inteligenckiej na zjawiska artystyczne tej epoki. Przedstawiona w tomie interpretacja prądów i kierunków tego okresu w literaturze rosyjskiej ujawnia nie tylko wspólnotę i zarazem różnorodność programową, lecz także bogactwo i odmienność jej realizacji, dając pełny obraz osiągnięć i niepowodzeń artystycznych "Srebrnego wieku".
Zawartość Tomu 1/1993

Tom drugi pt. "Literackie świadectwa zniewolenia" zawiera artykuły omawiające sytuację człowieka i literatury w systemie totalitarnym. Część z nich ukazuje zarówno rzeczywistość ściśle łagrową i jej literackie odbicie, jak i "uniwersum koncentracyjne" nie ograniczające się jedynie do terytorium rosyjskiego. Niektóre teksty mają wartość dokumentacyjną i zostały zebrane w dziale Świadectw.
Tom inicjuje esej o łagrowej przestrzeni zawierający propozycje metodologiczne, poszerzające dotychczasowe formy interpretacyjne. Na uwagę zasługują: artykuł ukazujący mechanizmy życia literackiego "rzutowane w strukturę" prasowego nekrologu literatów, a także artykuł poświęcony polskiej literaturze orientalnej XIX stulecia Rosji.
Spośród wybitnych pisarzy poruszających w swej twórczości temat łagrowy przedmiotem analiz są: Warłam Szalamow, Wasyli Grossman oraz Aleksander Sołżenicyn w studium porównawczym z Tadeuszem Borowskim. Przegląd ten uzupełnia analiza dorobku Ireny Ratuszyńskiej – przedstawicielki poezji zbuntowanej oraz wypowiedzi na temat dramatycznych losów twórców białoruskich, ukraińskich i ormiańskich wciągniętych w obręb bezpośredniego doświadczenia łagrowego lub "uniwersum koncentracyjnego".
Interesującym świadectwem są wspomnienia łagrowe poety Nikołaja Zabołockiego oraz rozważania o polskim przedwojennym reportażu, ukazujące trudności w poszukiwaniu prawdy o życiu sowieckim. Rangę świadectwa posiadają wspomnienia Adama Skąpskiego. Źródłem informacji są wypowiedzi omawiające wstępną typologię form folkloru obozowego oraz opisujące żargon lagrowy.
Zawartość Tomu 2/1996

Trzeci tom pt: "Dekada poszukiwań. Literatura rosyjska lat dwudziestych XX wieku" – ostatni redagowany przez prof. Andrzeja Drawicza – ukazał się dopiero w 1999 roku – dwa lata po śmierci swego redaktora.
Tom ten, kontynuując tradycje dwu poprzednich ma charakter monotematyczny i literaturocentryczny. Podobnie jak we wcześniejszych tomach, także i w tym uczestniczą badacze z ośrodków naukowych krajowych i zagranicznych (m. in. z Estonii, Jugosławii, Rosji i Ukrainy).
Publikowane tu artykuły dotyczą przede wszystkim literatury rosyjskiej lat dwudziestych XX wieku. W większości są to teksty poświęcone twórczości konkretnego autora lub jednego utworu – między innymi studia o poezji Charmsa, Klujewa, Kuzmina, Nabokowa i Zajaickiego a także o teatrze i teoriach badań literackich tego okresu. Nie brak też tekstów o charakterze syntezującym i systematyzującym – prócz wstępnego artykułu Drawicza o poezji rosyjskiej lat dwudziestych jeszcze teksty o muzyczno-poetyckim aspekcie teorii awangardy rosyjskiej i tzw. języku pozarozumowym [ros. заумный].
Odrębną grupę stanowią artykuły zgrupowane w rozdziale Motywika i ideologemika. Teksty te tworzą w obrębie tomu oddzielną spójną całostkę. Otwiera ją wprowadzający w problematykę badań tematologicznych teoretyczny artykuł Jerzego Faryno. Prócz tego znalazły się tu studia poświęcone konceptualizacjom takich środków transportu jak pociąg czy traktor w kulturze radzieckiej i w systemach autorskich Płatonowa i Pasternaka a także analizy najbardziej podstawowych dla kultury rosyjskiej i radzieckiej symboli i ideologemów takich jak stal, hymn rosyjski i emblematy Związku Radzieckiego (tu między innymi herb ZSRR – jako całość, a także oddzielnie poszczególne jego elementy jak gwiazda, kula ziemska, młot, sierp itd., flaga radziecka, Międzynarodówka)
Zawartość Tomu 3/1999

Tom czwarty – "Utopia czystości i góry śmieci / Утопия чистоты и горы мусора"
W roku 1997 w Instytucie Filologii Polskiej Wyższej Szkoły Rolniczo-Pedagogicznej w Siedlcach odbyła się III Międzynarodowa Konferencja Młodych Filologów Śmiecie w praktyce, w języku/kulturze i w sztuce/literaturze (Siedlce, 11-13.XII.1997). Rok później w Instytucie Slawistyki PAN miała miejsce Międzynarodowa Konferencja Naukowa Skoupidia/Purgamenta/Śmiecie. Warszawa 3-6.XII.1998. – Skoupidia/ Purgamenta/Śmiecie/Musor w praktyce, w języku/kulturze i w sztuce/literaturze. Konferencja Międzynarodowa. Warszawa 3-6.XII.1998. Obie te konferencje poza taką samą problematyką łączy też osoba pomysłodawcy – profesora Jerzego Faryno.
Obie konferencje już w założeniach różniły się od siebie. Siedlecka – organizowana przez Koło Naukowe Polonistów i pracowników tamtejszej polonistyki – przeznaczona była przede wszystkim dla studentów i asystentów, natomiast w warszawskiej uczestniczyli głównie już ukształtowani, znani slawiści z ośrodków z całej Europy (z Bułgarii, Chorwacji, Estonii, Finlandii, Jugosławii, Niemiec, Rosji, Szwajcarii, Ukrainy, Węgier i Włoch) i z ośrodków w kraju (Bydgoszcz, Kraków, Warszawa).
Materiały konferencji w Siedlcach ukazały się w tomie Wokół śmieci. Praktyka, symbolika, metafora (Siedlce 1998). Natomiast teksty referatów z konferencji IS PAN złożyły się na tematyczny numer akademickiego pisma “Studia Litteraria Polono-Slavica” 4: Utopia czystości i góry śmieci – Утопия чистоты и горы мусора.
Tom czwarty – pierwszy w historii pisma tak skoncentrowany na jednym tylko motywie i pierwszy tak duży objętościowo – zawiera przede wszystkim artykuły nadesłane przez uczestników konferencji. Prócz nich znalazły się tu i teksty nadesłane już dla powstającego tomu oraz nadesłane przed konferencją tezy referatów tych osób, które z różnych powodów nie uczestniczyły w obradach. A wszystko to dla jak najpełniejszego oglądu problematyki śmieci i czystości w otaczającym nas świecie, w różnych obszarach kulturze i w literaturze.
Otwierają tom teksty dotyczące funkcjonowania słowa śmiecie i innych “pokrewnych” w różnych językach naturalnych (polskim, rosyjskim, bułgarskim) i w języku prasy totalitarnej oraz artykuły na temat czystości i brudu/śmieci w różnych obszarach kulturowych (od kultury ludowej słowian wschodnich, poprzez sferę sacrum w katolicyzmie, po rosyjską kulturę XVIII-XIX wieku i współczesne środowisko miejskie).
Zasadniczą jednak część tomu stanowią teksty mówiące o tym, jak funkcjonuje motyw czystości i śmieci/brudu/odpadków w literaturze (głównie rosyjskiej, ale też polskiej i chorwackiej) od XIX wieku do współczesności oraz jak i do czego wykorzystuje je film, teatr i inne sztuki. Nie brak też tekstów dotyczących tematyki organicznie związanej z głównym tematem konferencji, a więc much, dozorców itp. A zamyka wszystko podsumowujący artykuł prof. Jerzego Faryno...
Całości dopełniają jeszcze noty prezentujące autorów artykułów i ułatwiający czytelnikowi “użytkowanie” tomu Indeks osób i tytułów.
Zawartość Tomu 4/1999

Teksty zamieszczone w tomie piątym zostały umownie podzielone na cztery działy: dotyczące ogólniejszych zagadnień kulturoznawczych, skupione na twórczości wybranych pisarzy lub pojedynczych utworach, pozycje metodologiczne i materiałowe do projektu Motywika i mitologemika XIX-XX wieku oraz dział Miscelanea, który przypomina mniej znane karty z historii semiotycznej Szkoły Tartuskiej i daje wgląd w stan obecny oraz projekty problematyki i kolejnych konferencji Motywika i mitologemika.
Zawartość Tomu 5/2000

Zdrowie i choroby człowiek zna od zawsze. Ale zawsze inaczej je postrzega i konceptualizuje i odpowiednio wypracowuje zmienne strategie zarówno ich ujawnienia, manifestowania jak i zwalczania. Właśnie zmienność rzeczywistych konwencji “chorowania” lub “cieszenia się zdrowiem” i ich artystycznych konceptualizacji to kolejny temat programu IS PAN Motywika/mitologenika XIX i XX wieku
W tomie szóstym pt. "Morbus, medicamentum et sanus – Choroba, lek i zdrowie - Болeзнь, лeкарство и здоровьe – Illness, Medicine and Health" podjęto próbę odpowiedzi nie tylko na pytanie jak i na co choruje się w rzeczywistości, ale też i na pytanie, na co i po co “choruje” swoje postacie pisarz, plastyk lub reżyser.
Zawartość Tomu 6/2001

Tom siódmy studiów nosi tytuł "Portret – akt – martwa natura / Портрeт – акт – натюрморт / The Portrait – The Nude – The Still Life". Przedmiotem zebranych w tomie studiów są twarze (zdjęcia), ciało i rzeczy jako mitologemy XX wieku – jak je konceptualizowano w przeszłości i jak je widzi sztuka współczesna.
Zawartość Tomu 7/2002

Tom ósmy: "Metafory w dyskursie humanistycznym - w mówieniu publicznym i w mowie potocznej"
Zawartość Tomu 8/2008
Studia Litteraria Polono-Slavica, 8 – Summaries

Zapraszamy na zakupy do Księgarni wysyłkowej SOW

Ostatnie aktualizacje 15.03.2010.