STUDENCKIE KOŁO NAUKOWE UKRAINISTÓW

przy Instytucie Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego
zaprasza do wzięcia udziału w II konferencji naukowej młodych slawistów, która odbędzie się 26 maja 2008 roku we Wrocławiu. W tym roku proponujemy temat:

Ciało w literaturach słowiańskich.

Sprecyzowanie oczekiwań, dotyczących realizacji tematu, zawiera poniższy szkic.

            Przewrót spowodowany antypozytywistycznym ideałem nauki odkrył dla humanistyki nowego człowieka: „człowieka cielesnego". Aż trudno uwierzyć, że przez tak długi czas nauka nie dostrzegała roli i znaczenia ludzkiego ciała, „uwikłanego" w sieć procesów i zjawisk kulturowych. Dotąd w dyskursie humanistycznym człowiek sytuowany był jako twórca i uczestnik kultury, jako medium i sprawca wydarzeń w dziejach ludzkości. Natomiast jeśli nauka interesowała się ciałem człowieka, to niemalże wyłącznie w ujęciu szeroko rozumianych nauk biologicznych, które śledziły jego rozwój, zmienność filogenetyczną i ontogenetyczną, poznawały jego anatomię, funkcjonowanie całego organizmu, jak i oddzielnych jego organów.

            Dopiero rozwój dwudziestowiecznej myśli humanistycznej sprawił, iż człowiek zaczął być postrzegany nie tylko jako sprawca kultury, lecz jako ciało-podmiot przez kulturę kształtowany i modelowany, zmieniający się pod wpływem wielorakich intersubiektywnych relacji z nią, w wyniku czego ciało musiało sprostać byciu źródłem wiedzy i samoświadomości. W takim ujęciu ciało, jak zauważył Michel Foucault, okazało się swoistym „złożonym tekstem, ciałem symbolicznym, znaczącym, społeczno-kulturową konstrukcją".

            W konsekwencji ciało znalazło się w kręgu dociekań badawczych nie tylko współczesnej antropologii, lecz wielu innych pokrewnych dyscyplin humanistycznych, między innymi, socjologii, historii, filozofii, językoznawstwa, czy też literatury.

            Ciało jako fenomen literacki staje się jednym z kluczowych wyznaczników nowoczesności: doskonale wpisuje się bowiem w sam środek sporu o wartości rozumu, podważa jego racjonalność, kwestionuje wolność sztuki, zwracając uwagę na dwuznaczność dotychczasowych sposobów ukazywania ciała, a także uwypukla trudność w określeniu ludzkiej tożsamości, nie zgadzając się do sprowadzania jej jedynie do wyabstrahowanego cogito. Cielesność jest wszak nieodłączną składową ludzkiej kondycji; składową, poprzez którą ujawniają się fundamentalne dla człowieka doświadczenia.

            Intencją naszą jest chęć interdyscyplinarnego spojrzenia na literaturę z perspektywy cielesnej, pojmowanej przez nas jako jedna z możliwych strategii literackich. Sięgnięcie do dziedzin pokrewnych literaturze (antropologia kultury, filozofia, teologia) pozwoli zaakcentować odmienne ujmowanie przez nie cielesności, z jednoczesnym uświadomieniem, iż żadna z nich nie wyczerpuje owego problemu w sposób całościowy. A zatem dyskusję nad kategorią cielesności proponujemy przeprowadzić w następujących ramowych obszarach tematycznych:

1. Cielesny wymiar egzystencji w procesie rozumienia dzieła literackiego (ciało nie tylko jako obiekt opisu i rozważań, lecz także jako sposób przeżywania siebie, innych osób, świata w ogóle - tego typu ujęcie pozwala na rozszerzenie tematyki o zagadnienia związane z cierpieniem, bólem, chorobą, ofiarą, śmiercią, erotyką, pragnieniem, rozkoszą, wstydem, strachem, sacrum i profanum).

2. Krytyka feministyczna i gender studies (ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji ciała w dyskursie psychoanalitycznym [Freud - Lacan] oraz w dyskursie postkolonialnym).

3. Ciało jako znak przenikania się literatury i sztuk wizualnych (ciało jako podmiot estetyczny; ciało jako obiekt pożądania; od hegemonii wzroku do paradygmatu ciała odczuwanego: „dotykanego i dotykającego"). Akt: od idealnej formy do ciała otwartego. Nagość: między sztuką a obsceną. Ciało zdeformowane.

4. Postmodernistyczne ciało konsumpcyjne i konsumowane. Kreacje cielesności doskonałej (Barbie, Superman). Opakowanie ciała. Ubiór jako komunikat.

5. Ciało i władza. Dyscyplinowanie ciała. Ciało - żywy palimpsest (Foucault). Ciało jako „labirynt pisania" (Derrida).

Zdajemy sobie sprawę, iż wyznaczony horyzont interpretacyjny - niejako z natury swej wymykający się wszelkim porządkującym kwalifikacjom - jest tylko częściową próbą odpowiedzenia na pytanie, czym jest fenomen cielesności i jakie możliwości interpretacyjne stwarza uczynienia z niego klucza do dzieła literackiego.

Zaproszenie nasze kierujemy do studentów ostatnich lat studiów oraz doktorantów. Warunkiem uczestnictwa jest zgłoszenie udziału w nieprzekraczalnym terminie do 30 kwietnia 2008 roku. Uczestnicy konferencji przyjeżdżają na koszt własny. Organizatorzy zapewniają noclegi, obiady oraz publikację referatów, zastrzegając sobie prawo przyjęcia tekstów spełniających merytoryczne i formalne wymogi. Czas wystąpienia nie powinien przekraczać
15-20 minut.

W czasie wolnym od obrad proponujemy zwiedzanie Wrocławia.

Zgłoszenia prosimy kierować na adres:

Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć