Roman Roszko - dr hab., językoznawca.

e-mail: Ten adres e-mail jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć  

Obszary badań naukowych:

Sprawowane funkcje:

• kierownik Studium Języków, Literatur i Kultur Słowiańskich
• kierownik tematu Gramatyka konfrontatywna polsko-litewska
• sekretarz redakcji czasopisma: Études Cognitives / Studia Kognitywne
http://www.ispan.waw.pl/content/view/224/99/lang,pl_PL.ISO8859-2/ oraz http://www.ceeol.com/
• członek Rady Naukowej IS PAN

Życiorys naukowy

1980–1985 — Uniwersytet Warszawski, Wydział Rusycystyki i Lingwistyki Stosowanej — studia ukończone z wyróżnieniem

1985 — stopień magistra nauk humanistycznych w zakresie filologii rosyjskiej

Od 1985  zatrudniony w Instytucie Slawistyki PAN (kolejno: Pracownia Języka Białoruskiego, Pracownia Języków Południowosłowiańskich, Pracownia Semantyki)

1992 (uchwała Rady Naukowej IS PAN z 5 VI 1992) — stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa – językoznawstwa słowiańskiego i bałtyckiego (temat rozprawy: Wykładniki formalne modalności imperceptywnej w języku polskim i litewskim), promotor: prof. dr hab. Violetta Koseska, recenzenci: prof. dr hab. Leszek Bednarczuk, prof. dr hab. Tadeusz Zdancewicz, doc. dr hab. Małgorzata Korytkowska (obecnie prof.)

2005 (uchwała Rady Naukowej IS PAN z 21 III 2005, zatwierdzona przez Centralną Komisji ds. Stopni i Tytułów 24 X 2005) — stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa słowiańskiego (temat rozprawy habilitacyjnej: Semantyczna kategoria określoności-nieokreśloności w języku litewskim (w zestawieniu z językiem polskim)), recenzenci: prof. dr hab. Leszek Bednarczuk, prof. dr hab. Violetta Koseska, prof. dr hab. Tadeusz Zdancewicz, doc. dr hab. Adelė Valeckienė (Litwa)

Badania zespołowe — tematy/projekty:
 
• Gramatyka konfrontatywna polsko-litewska
• Europejski projekt (grant) „Mondilex" (Conceptual Modelling of Networking of Centres for High-Quality Research in Slavic Lexicography and Their Digital Resources)
• Gramatyka konfrontatywna bułgarsko-polska
• Europejski projekt „Clarin"
• Semantyka i konfrontacja językowa (ze szczególnym uwzględnieniem wielojęzycznych słowników elektronicznych, języki: bułgarski, litewski, niemiecki, polski, ukraiński i in.)
• Études Cognitives
• Procesy innowacyjne w językach słowiańskich
• Tradycja i współczesność Mongolii
• Grant wydawniczy Polsko-bułgarsko gramatyka konfrontatywna (zakończony)

Badania dialektologiczne:
 
• Gwary białoruskie w Polsce (do 1991 r.)
• Gwary ukraińskie w Polsce (do 1991 r.)
• Litewska gwara puńska w Polsce

Współpraca z (alfabetycznie):
 
• Instytutem Języka Bułgarskiego BAN (Институт по български език БАН) — Sofia, Bułgaria
• Instytutem Języka Litewskiego w Wilnie (Lietuvių kalbos institutas) — Wilno, Litwa
• Instytutem Matematyki i Informatyki BAN (Институт по математика и информатика БАН) — Sofia, Bułgaria
• Instytutem Podstaw Informatyki PAN — Warszawa
• Ukraińskim Lingwistyczno-Informacyjnym Funduszem NANU (Український мовно-інформаційний фонд НАНУ) — Kijów, Ukraina
• Uniwersytetem im. Witolda Wielkiego w Kownie (Vytauto Didžiojo universitetas) — Kowno, Litwa
• Uniwersytetem Łódzkim
• Uniwersytetem Warszawskim
• Uniwersytetem w Dyneburgu (Daugavpils universitāte) — Dyneburg, Łotwa
• Uniwersytetem Wileńskim (Vilniaus universitetas) — Wilno, Litwa
• Uniwersytetem w Regensburgu (Universität Regensburg) — Regensburg, Niemcy
• Uniwersytetem w Szawlach (Šiaulių universitetas) — Szawle, Litwa

Doktoranci:
 
• dr Joanna Satoła-Staśkowiak – 10 XI 2006: obrona rozprawy Ekwiwalencje przekładowe czasów praeterytalnych w języku polskim i języku bułgarskim
• mgr Anita Michałowska – styczeń 2006: otwarcie przewodu doktorskiego, temat przygotowywanej rozprawy: Charakterystyka określoności syntagm binominalnych w perspektywie przekładu na język polski i bułgarski

Książki autorskie:

• Wykładniki modalności imperceptywnej w języku polskim i litewskim, Warszawa 1993.
• Semantyczna kategoria określoności/nieokreśloności w języku litewskim (w zestawieniu z językiem polskim), Warszawa 2004.

• Bălgarsko-polska săpostavitelna gramatika tom 3. Semantičnite kategorii količestvo i stepen, svezka 1. Semantičnata kategorija količestvo, Sofia 1994.
• Gramatyka konfrontatywna bułgarsko-polska, tom VI, cz. 2., Modalność imperceptywna, Warszawa 1997.
• Polsko-bułgarsko gramatyka konfrontatywna, Warszawa 2007

Publikacje:
 
• Przed doktoratem: 
— 2 artykuły.
 
• Przed habilitacją: 
— 4 prace zwarte (w tym 2 we współautorstwie)
— 25 artykułów, recenzji (w tym 5 we współautorstwie).
 
• Po habilitacji: 
— 2 prace zwarte (we współautorstwie),
— 3 redakcje,
— 13 artykułów, recenzji (w tym 5 we współautorstwie).

• Aktualnie w druku: 
— 9 artykułów.

• Publikacje popularnonaukowe:
- około 20 publikacji w czasopismach: (1) Aušra (w języku litewskim), (2) Life Video, (3) Wideo Kamera oraz (4) Wschód. ZSRR: Fakty -- Opinie -- Prognozy (wydawnictwo PAP)
- publikuję w liczących się czasopismach w języku angielskim (5), rosyjskim (5), bułgarskim (1) i litewskim (7), np. Acta Baltico-Slavica  Acta Linguistica Lithuanica/Lietuvių kalbotyros klausimai  Baltistica  Études Cognitives  Filologija  Respectus Philologicus  Slavia  Studia Russica  Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej oraz seriach wydawniczych
- jestem cytowany między innymi przez autorów litewskich, por. najnowszą angielskojęzyczną edycję akademickiej gramatyki języka litewskiego Lithuanian Grammar, red. V. Ambrazas, Vilnius 1997, również zamieszczony tam wybór pozycji bibliograficznych: 783-786

• Ważniejsze konferencje naukowe (udział wraz z referatem): 
— Międzynarodowy Kongres Bałtystyczny Baltic Languages in Times of Change — 2–8 X 2000 — Ryga, Łotwa,
— Międzynarodowa konferencja  Балтистика в Петербурге: Морфология и словообразование балтийских языков — 1–3 III 2000 — Санкт-Петербург, Rosja,
— Międzynarodowa konferencja Hungaro-Baltoslavica 2000 — Grammatical Systems and Areal Typology in Focus – the Case of Baltic Languages — 4–5 IV 2000 Budapeszt, Węgry (przewodniczenie sesji, zamknięcie konferencji),
— Międzynarodowa konferencja Man in the Space of Language, 8–9 maja 2003 Kaunas, Kauno humanitarinis fakultetas, Vilniaus universitetas (przewodniczenie sesji poinauguracyjnej) — Kowno, Litwa.
— Międzynarodowa konferencja I n t e r n a t i o n a l  S c i e n t i f i c  C o n f e r e n c e  X V I I I, Scientific Readings, 24-25 stycznia 2008, Daugavpils, Łotwa 

Wykłady:  

— Uniwersytet Sofijski (o współczesnym języku litewskim),
— Uniwersytet Warszawski (o pochodzeniu i rozwoju języka litewskiego),
— Uniwersytet w Sankt Petersburgu (o określoności/nieokreśloności na przykładach z języków słowiańskich, bałtyckich, germańskich i romańskich),
— Studium Doktoranckie przy Instytucie Slawistyki PAN (cykle wykładów poświęconych tematyce: [1] zestawianiu i porównywaniu języków na przykładach z języków bałtyckich (litewski, łotewski) i słowiańskich (bułgarski, polski, rosyjski), [2] sieci Petri'ego, [3] pochodzenia języków bałtyckich i słowiańskich, [4] języków indoeuropejskich, [5] funkcji perfectum, [6] współczesnym teoretycznym badaniom konfrontatywnych. [7] Zajęcia praktycznej nauki języka litewskiego (wspólnie z Danutą Roszko).
 
Staże naukowe zagraniczne:
 
— Uniwersytet Sofijski, Sofia, Bułgaria (6 miesięcy)
— Centrum Bułgarystyki, Sofia, Bułgaria (1 miesiąc)
— Litewska Akademia Nauk, Wilno, Litwa (6 miesięcy) 
 
Działalność upowszechniająca i promująca naukę:

— wykłady i seminaria na zjazdach i szkoleniach organizowanych przez Polskie Stowarzyszenie Wideofilmowców, Kurię Diecezjalną w Płocku, BEiKS, Eurekę, Studio Honek oraz w ramach ogólnopolskiej akcji dla dzieci i młodzieży ,,Nasze podwórko"
— propozycje polskich terminów technicznych na oznaczenie nowych zjawisk z zakresu tzw. multimediów
— konsultacje językowe dla czasopism Life Video i Wideo Kamera oraz firmy JVC (oddział Belgia)
— recenzje językowe i merytoryczne tłumaczeń technicznych z zakresu tzw. multimediów dla wydawnictw PWN i WNT (np. Malcolm Squires, The camcorder handbook) oraz firm zajmujących się dystrybucją sprzętu filmowego (Canon, JVC, LG, Samsung, Sony i in.)

Tłumaczenia:

— techniczne, medyczne, prawnicze (język litewski, język rosyjski)