Grażyna Szwat-Gyłybow - dr hab., literaturoznawca.

Obszary badań naukowych:
Problematyka kulturowa na Bałkanach: tradycje wielokulturowości, historia ruchów religijnych, historia idei, procesy formowania się tożsamości narodowej Słowian południowych oraz problematyka zmiany cywilizacyjnej.  

Członkostwo w krajowych i zagranicznych gremiach naukowych:
- Rada Naukowa IS PAN.
- Rada Wydziału Polonistyki UW.
- Rada Instytutu Slawistyki Zachodniej i Południowej  UW.
- Redaktor naczelna  czasopisma "Slavia Meridionalis".
- Członek komitetu redakcyjnego czasopisma „Prace Filologiczne".
- Członek rady naukowej czasopisma „Исторически архив".
- Członek komitetu  redakcyjnego serii wydawniczej "Literatura na pograniczach".
- Członek komitetu  redakcyjnego serii wydawniczej „Kultura na pograniczach".

SPIS PUBLIKACJI

KSIĄŻKI:

AUTORSKIE:

1.   W kręgu bułgarskiej groteski (o twórczości Jordana Radiczkowa), SOW, Warszawa 1991, ss 121.
2.   Haeresis bulgarica w bułgarskiej świadomości kulturowej XIX i XX wieku, SOW, Warszawa 2005, ss. 335.

Dorota Gołek-Sepetliewa Grażyna Szwat-Gyłybowa, Haeresis bulgarica w bułgarskiej świadomości kulturowej XIX i XX wieku. „Pamiętnik Słowiański" 2006, T. LVI, z. I, ss. 119-122 [recenzja]

REDAKCJA  NAUKOWA:

1.      Kultura - Język- Komunikacja. Problemy globalizacji i kultur narodowych,  red. G. Szwat-Gyłybowa  i A.Z. Makowiecki, Warszawa 2001.
2.      „Slavia Meridionalis" nr 5, 2005, Obecność historii we współczesnych kulturach południowych Słowian, red. J. Sujecka, G. Szwat-Gyłybowa, K. Wrocławski, ss. 317.
3.      "Slavia Meridionalis" nr 7, 2007, Mity, stereotypy, motywy wędrowne na Bałkanach, red. G. Szwat-Gyłybowa, ss. 228.
4.       Przemilczenia z relacjach międzykulturowych, red. Joanna Goszczyńska, G. Szwat-Gyłybowa, Warszawa 2008, ss.513
5.      Bunt tradycji-tradycja buntu. Księga jubileuszowa dedykowana prof. Krzysztofowi Wrocławskiemu, red. M. Bogusławska, G. Szwat-Gyłybowa, Warszawa 2008, ss. 409.

ARTYKUŁY NAUKOWE:

1.  Narrator w prozie J.Radiczkowa z lat sześćdziesiątych, (w:) Od Wisły do Maricy, Kraków      1981, s. 239-248.
2.   Funkcja groteski w prozie J.Radiczkowa  z lat sześćdziesiątych, „Pamiętnik Słowiański", t.XXXI, 1981, s. 127-146.
3.   Regionalizm w prozie J.Radiczkowa, (w:) Kategorie peryferii i centrum w kształtowaniu się kultur narodowych, red. T.Dąbek- Wirgowa, Warszawa 1986, s. 211-218.
4.   O czarnym nurcie w ekspresjonizmie bułgarskim, (w:)  Powstanie wrześniowe 1923 roku w literaturze bułgarskiej, red. T.Dąbek- Wirgowa, Warszawa 1987, s.31-47.
5.   Й. Радичков и магическият реализъм, (w:) Доклади от Втори международен конгрес по българистиката, red. T. Żeczew, K. Kujumdżijew, S. Chadżikosew, София  1988, t. 12,  s. 479- 484,
6.   Opowiadania Radiczkowa jako świadectwo historyczne, (w:) Studia o literaturze i folklorze  Słowian, red. T.Dąbek - Wirgowa  i in., Warszawa 1991, s. 229- 234.
7.   Europa i Orient w świetle bułgarskiej prozy wspomnieniowej XIX stulecia, (w:)  Kategoria Europy w kulturach słowiańskich, red. T. Dąbek- Wirgowa i A.Z. Makowiecki, Warszawa 1992, s. 169-173.
8.   Stereotyp Turka w piśmiennictwie bułgarskim XIX stulecia a grzechy europejskiego orientalizmu, (w:) Kategoria narodu w kulturach słowiańskich, pod red. T.Dąbek - Wirgowej i A.Z.Makowieckiego, Warszawa 1993, s. 71-76.
9.   Literatura jako narzędzie zła, (w) Kategoria dobra i zła w literaturach słowiańskich, red. T. Dąbek - Wirgowa i A. Z. Makowiecki, Warszawa 1994, s. 121 - 126
10.   Bojan Obretenow i jego rekapitulacja ideologii bułgarskiego odrodzenia narodowego, (w:) Między kulturą niską a wysoką - zjawiska językowe,  literackie, kulturowe (pamięci prof. dr hab. Teresy Dąbek - Wirgowej), red. M. Korytkowska, G. Minczew, Z. Darasz, Łódź 2001, s. 141-151.
11.  Bułgarscy misjonarze globalizacji,  (w:)  Kultura - Język  -  Komunikacja. Problemy globalizacji i kultur narodowych,  red. G. Szwat-Gyłybowa  i A.Z. Makowiecki, Warszawa 2001, s. 109-116.
12.  Mag i uzdrowiciel (czyli projekt badań nad tym, jak kultura bułgarska uczy odzyskać, zachować i nie stracić zdrowia), Studia Litteraria Polono-Slavica, 6: Morbus, meducamentum et sanus. Choroba, lek i zdrowie, red. J. Faryno, Warszawa 2001, s. 121-126.
13.  Bulgarian Literature as a Reflection of Cultural Consciousness. A Postscript to the Great Heresy (w: ) The National Idea as a Research Problem, red. J. Sujecka, Warszawa 2002, s. 161-172
14.  Bułgarscy „Czciciele Całunu" (wokół problemu nadinterpretacji), „Pamiętnik Słowiański" nr LII, 2002, s. 3-19.
-          Przedruk w języku bułgarskim: Метаморфозите на българските неогностици (към проблема за свръхинтерпретацията), (w:) Балканските идентичности в българската култура, red.  Н. Аретов, София 2003, s. 209-228;
-          Dostępny  na stronie http//www.ilit.bas.bg/bi
15.  Pytanie o conditio bulgarica w kontekście mitu bogomilskiego, (w:) Problemy tożsamości kulturowej w krajach słowiańskich (Jej formy i przemiany), pod. red. J. Goszczyńskiej, Warszawa 2003, s. 7-25.
- przedruk w języku bułgarskim: Бъпросът за conditio bulgarica в контекста на богомилския мит, „Литературна мисъл"  бр. 2, 2005, с. 113-124.
16.  Antona Donczewa dwie opowieści o świętych i męczennikach gnozy, „Pamiętnik Słowiański", nr LIII, 2003, s. 33-45.
17.  Паметта на историята. Една равносметка на Стефан Цанев, http// www.slovar.org/c18/pari/schwat.htm
-          Паметта на историята. Една равносметка на Стефан Цанев, „Литературна мисъл"  бр. 1-2, 2003 , s. 112-121.
-          Паметта на историята. Една равносметка на Стефан Цанев, (в:) Пари. Думи. Памет, съст. Р. Заимова и Н. Аретов, София 2004, с. 245-269.
-     Pamięć historii. Rozrachunek Stefana Canewa,   „Slavia Meridionalis" nr 5,  2005,      s. 97-110.
18.  Inspiracje teozoficzne.  Przypadek Petyra Dynowa i jego biografa Atanasa Sławowa.   (w:)  Problemy tożsamości kulturowej w krajach słowiańskich (Jej formy i przemiany). 2, pod. red. J. Goszczyńskiej, Warszawa 2004 , s. 87-108.
19.  Bogomilstwo - wielki temat kultury bułgarskiej w prozie Emiliana Stanewa, (w:) Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich, t.6, red. I. Malej i Z. Tarajło-Lipowska, Wrocław 2005, s.  91-100.
20.  Mnemotechnika Petyra Dynowa, „Południowosłowiańskie Zeszyty Naukowe. Język. Literatura. Kultura"  nr 2, 2005, s. 139-150.
21.  Projekt desekularyzacji kultury bułgarskiej w czasach Żiwkowowskich?, (w:) Slavica leguntur. Aktualne problemy badawcze slawistyki, red. J. Królak i J. Molas, Warszawa 2006, s. 333-341.
22.  Бъпросът за conditio bulgarica в контекста на богомилския мит,  „Литератърна мисъл"  2/2005, с. 113-124, wyd. Instytut Literatury BAN  (wydanie bułg. tekstu: Pytanie o conditio bulgarica w kontekście mitu bogomilskiego, (w:) Problemy tożsamości kulturowej w krajach słowiańskich (Jej formy i przemiany), pod. red. J. Goszczyńskiej, Warszawa 2003, s. 7-25).
23.  Bałkan  -  „wynaleziona" przestrzeń narodowa Bułgarów, "Slavia Meridionalis" nr 7/ 2007, s. 109-122.
24.  Bułgarska mitologia narodowa z perspektywy polskich badaczy, "Slavia Meridionalis"  nr 7,  2007, s. 207-216.
25.    Bogomilstwo jako kategoria kulturowa w nowoczesnym dyskursie tożsamościowym Słowian południowych (o potrzebie badań porównawczych) (w:) Z polskich studiów slawistycznych. Literaturoznawstwo. Kulturologia. Folklorystyka. Prace na XIV Międzynarodowy Kongres Slawistów w Ochrydzie  2008,  red. L. Suchanek i K. Wrocławski, Warszawa  2008, s. 221-229.
26.   Paradygmaty bułgarskich misjonizmów, (w:) Mozaika religijna Bałkanów, red. M. Walczak, Toruń 2008, s. 159-166.
27.   Bułgarów podróż w głąb czasu - inspiracje orfickie (w:) Bunt tradycji - tradycja buntu. Księga dedykowana prof. Krzysztofowi Wrocławskiemu, red. M. Bogusławska, G.Szwat-Gyłybowa, Warszawa 2008, s. 273-282.
28.   O szczególnym przypadku przemilczenia w relacjach Bułgara z Europą (w:)   Przemilczenia z relacjach międzykulturowych, red. Joanna Goszczyńska, G. Szwat-Gyłybowa, Warszawa  2008, s. 271-284.
29.   Kilka słów o przemilczeniu, (w:)   Przemilczenia z relacjach międzykulturowych, red. G. Szwat-Gyłybowa, Joanna Goszczyńska, Warszawa  2008, s. 9-19.

PUBLIKACJE POPULARNONAUKOWE (wybór):

1. 1989 - rok pierwszy i ostatni samizdatu w Bułgarii,  „Ex libris.  Życie Warszawy", wrzesień 1990 r. ( pod pseudonimem Ewa Ptaszyńska).
2.  Ягелонскиат университет, „Европа"  nr 8, 1994, s. 37 - 38.
3. Literatura bułgarska po przełomie, „Arkusz", czerwiec 2000, s. 1-2.
4. Swetłozar Ełdyrow, Katolicy w Bułgarii 1878-1989. Studium historyczne, Sofia 2002, ss 816,  (w:)  "Przegląd Powszechny" , nr 4/980,  2003, s. 159-163.
5. Wiedza lokalna  i  uniwersalna, „Literatura na świecie", nr 3-4, 2006, s. 138-148.
6. O poezji Krystio Pastuchowa, „Fraza"  nr 3-4,  2008, s. 61-65.
7.  Humanistyka dla przyszłości, czy przyszłość humanistyki, "Nauka" nr 1, 2009, s. 120-121.  

INNE:

1. Demokracja" - niezależna gazeta bułgarska (wywiad z Jordanem Wasilewem) , „Obóz" nr 18, 1990, s. 115-117, wspólnie z I. Gyłybowem.
2.   Bułgaria - nowa mapa polityczna, „Obóz" nr 18, 1990, s. 144-146.
3.   Teresa Dąbek - Wirgowa, „Pamiętnik Słowiański" nr XLIX, 1999, s. 70-72.
4.   Joanna M. Rapacka. Wspomnienie, „Obóz"  nr 38, 2001, s. 41-42.
5.   O spotkaniu Wielkiej Nocy z Bożym Narodzeniem. Uwagi o pielgrzymce Jana Pawła II w Bułgarii, 23-26 maja 2002, „Przegląd Powszechny" nr 5, 2003, s. 285-290.

PRZEKŁADY:

B.Papazow, Nadeżda, „Dialog" nr 8, 1987.
A.Żeljazkowa, O rzetelności niektórych źródeł  historycznych, „Obóz" nr 18, 1990.
Ż.Żelew, „Faszyzm", czyli biografia pewnej książki, „Obóz" nr 19, 1990.
Ż. Żelew, Bałkany a przestrzeń europejska, „Obóz" nr 24, 1992, s. 103-108, wspólnie z I. Gyłybowem.