Pracowni Literatury Ukraińskiej

Bibliografia czasopism

1. okresu międzywojennego
2. współczesnego (po 1990 r.)

1.

Bibliografia czasopism okresu międzywojennego, zajmujących się literaturą i kulturą ukraińską, zawiera noty o ukraińskich tekstach literackich (oryginałach i przekładach), a także o artykułach krytycznych, polemicznych, przeglądowych i innych, recenzjach, notatkach i wzmiankach dotyczących przede wszystkim literatury, kultury i sztuki ukraińskiej. Uwzględnione zostały również ważniejsze artykuły mówiące o sprawach społecznych, historii i polsko-ukraińskich stosunkach politycznych.

Noty są ułożone w porządku alfabetycznym w ramach danego tytułu. Publikacje bez autora podajemy pod tytułem danej publikacji.

Jeśli nazwisko lub imię autora jest podane z błędem lub w innej formie, niż uznana za poprawną zgodnie z zasadami słownika ortograficznego, zachowujemy pisownię oryginału, a w nawiasach kwadratowych podajemy poprawną. Jeśli artykuł jest podpisany inicjałami lub pseudonimem, które są możliwe do rozszyfrowania – podajemy właściwe nazwisko w nawiasach kwadratowych. Pozycję taką umieszczamy zgodnie z porządkiem alfabetycznym wynikającym z inicjałów.

Jeśli pojawia się publikacja zbiorowa, np.:

Ze współczesnej poezji ukraińskiej, przeł Czesław Jastrzębiec-Kozłowski, BPU, 1938, nr 33, s. 360 - Lubomyr Kuźma Beethoven, Bohdan Swarożycz Klucz żurawi, Spotkanie, Babie lato rozpisujemy ją na autorów:

Kuźma Lubomyr, Beethoven, przeł Czesław Jastrzębiec-Kozłowski, BPU, 1938, nr 33, s. 360 – w zbiorowej publikacji Ze współczesnej poezji ukraińskiej itd.

Jeśli publikacja ma autora, lecz nie ma tytułu, po nazwisku i imieniu autora (bądź inicjałach) umieszczamy informację: b/t.

Jeśli publikacja nie ma autora ani tytułu, za tytuł uznajemy pierwsze słowa tekstu; piszemy je kursywą zaczynając od trzykropka następująco: ... W Warszawie odbyła się Akademia Szewczenkowska; ... Pismo “Ukrainska Trybuna” przestało się ukazywać.

Jeśli w publikacji pojawia się materiał graficzny, informujemy o tym ogólnie w nocie dotyczącej publikacji w następujący sposób: il.

dzienniki

Bibliografia informacji o ukraińskim życiu kulturalnym w dziennikach polskich okresu międzywojennego została wykonana zasadniczo według tego samego klucza, co bibliografie pozostałych czasopism. Ograniczone możliwości realizującej projekt Pracowni Literatury Ukraińskiej IS PAN uniemożliwiły ukończenie prac nad wszystkimi pismami, zdecydowałyśmy więc skupić się na tych wychodzących rzadziej (od tygodnika wzwyż), a bibliografie dzienników udostępnić w takim stanie, w jakim są. Stąd wiele niekonsekwencji, w tym różny układ not (częściej chronologiczny, niż alfabetyczny), liczne braki.
W przypadku większości tytułów noty pochodzą z bibliografii kartkowej IS PAN, częściowo z bibliografii kartkowej IBL. Niektóre bibliografie zostały ponadto uzupełnione specjalnie dla naszych potrzeb.
Bez wątpienia warto w przyszłości dokończyć bibliografię dzienników. Są one najbardziej czasochłonne, ale też jako jedyne dostarczają tak pełnych i szczegółowych informacji o przedsięwzięciach i inicjatywach kulturalnych, podejmowanych zarówno przez społeczność ukraińską, jak i polską, ich przebiegu, popularności i reakcjach odbiorców.

Przeważająca część bibliografii powstała w ramach działalności Pracowni Literatury Ukraińskiej IS PAN, niejako na marginesie znajdującej się w centrum zainteresowań zespołu najsłabiej dotychczas przebadanej kultury ukraińskiej na terenach II Rzeczpospolitej.
Badania Pracowni pozwoliły ustalić, że polsko-ukraińskie kontakty kulturalne w okresie międzywojennym – wbrew ugruntowanej opinii – były bardzo intensywne. Świadczą o tym również liczne (zwłaszcza w latach 30.) publikacje prasowe i wydania książkowe, wszechstronnie prezentujące ukraińskie życie kulturalne zarówno w II Rzeczypospolitej, jak i na Ukrainie radzieckiej.
Publicystykę poświęconą problematyce ukraińskiej uprawiali wówczas zarówno tak wybitni działacze polityczni kręgu Piłsudskiego – jak Leon Wasilewski czy Tadeusz Hołówko, jak też autorzy młodszego, ale niezwykle wpływowego środowiska „Polityki” (wcześniej Buntu Młodych) Jerzego Giedroycia – Adolf i Aleksander Bocheńscy, Ksawery i Mieczysław Pruszyńscy. O kulturze ukraińskiej pisywali znakomici poeci, jak Józef Czechowicz i Jarosław Iwaszkiewicz, twórcy przedwojennej humanistyki polskiej, by wymienić tylko znakomitego slawistę, Aleksandra Brücknera, rektora Uniwersytetu Wileńskiego, filozofa Mariana Zdziechowskiego czy ambasadora kultury ukraińskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim Bohdana Łepkiego.
Ukazywało się w tym czasie wpływowe czasopismo – „Biuletyn Polsko-Ukraiński” (1932-1938, początkowo miesięcznik, od czerwca 1933 tygodnik), redagowane przez Włodzimierza Bączkowskiego, które zajmowało się niemal wyłącznie sprawami stosunków polsko-ukraińskich. Działał także mało obecnie znany Ukraiński Instytut Naukowy w Warszawie, który przez dziesięć lat swego istnienia we współpracy z polskimi uczonymi wydał kilkadziesiąt prac naukowych, z których wiele do dziś zachowało aktualność.

Nad prezentowaną bibliografią w różnych okresach i z różną intensywnością pracowały następujące osoby: Aleksandra Hnatiuk, Katarzyna Kotyńska, Renata Rusnak, Mirosław Skórka, Lidia Stefanowska, Łarysa Szost. Wykorzystane zostały także materiały kartoteki kartkowej, stanowiącej własność Instytutu Slawistyki PAN oraz kartoteki osobowe Instytutu Badań Literackich. Bibliografia była udostępniana stopniowo, w miarę postępów prac. Również stopniowo dokonywana była redakcja plików według wyżej podanego schematu. Ta część prac nie została dotychczas ukończona, stąd wciąż możliwe są pewne rozbieżności w układzie i formacie haseł.

Lista opracowanych czasopism

Agencja Antymasońska

Ateneum

Balticoslavica

Biuletyn Polsko-Ukraiński (lata 1932-38)

Dwutygodnik Ilustrowany