Bibliografia   czasopism okresu międzywojennego, zajmujących się literaturą i kulturą ukraińską
 

Czarno na białem

wychodzi co piątek

Warszawa 1937-1939

red. Leonard Życki-Małachowski, od 1938 red. Jadwiga Turowa

1938 – od nr 23 tytuł: Tygodnik Demokratyczny „Czarno na białem”

od nr 6 / 1938 co 2 tyg. rubryka literacka „Gong”, od nru 13 1938 „Gong” się usamodzielnia - jako wkładka o osobnej paginacji, w tym nrze uzyskując nr 3 / 1938, ale w nrze 16, 19 „Czarno na białem” znowu jako wkładka o wspólnej paginacji  

„Do swego Boga...”, Czarno na białem 1938 nr 36, s. 8 - notatka o skonfiskowaniu przez władze administracyjne gazet ukraińskich, które ogłosiły list pasterski metropolity Andrzeja Szeptyckiego, dział „Kronika”.

A Ukraińcy, Czarno na białem 1938 nr 46, s. 3 - cytaty z „Kuriera Warszawskiego” i „Gońca Warszawskiego”, w których apeluje się o wspólne działanie na rzecz uspokojenia sytuacji i unormowania stosunków między ludnością polską i ukraińską we Lwowie i okolicach, dział „Przekrój tygodnia”

Chłopi ukraińscy wyrażają solidarność z polskimi w dn. Święta Czynu Chłopskiego, Czarno na białem 1938 nr 35, s. 8 - notatka o przemówieniach Ukraińców na zebraniach, zorganizowanych przez Stronnictwo Ludowe na terenie Małopolski Wschodniej, dział „Kronika”

Czy nasze radio jest tylko dla Polaków, Czarno na białem 1938 nr 19, s. 4 - w art. poruszona m.in. kwestia potrzeby wprowadzenia w radio audycji dla mniejszości narodowych - Ukraińców, Białorusinów, Niemców, co mogłoby wzmocnić ich poczucie łączności z Rzecząpospolitą

Ełłan Wasyl, Uderzenia młota, tł. Tadeusz Hollender, „Czarno na białem”, 1938, nr 19, s. 6 – wiersz w zbiorze Z poezji ukraińskiej, w rubryce „Gong”

Grzymalita, Polska jakiej nie znamy. Ormianie polscy, 1937 nr 5 s. 10 - w obszernym art. o Ormianach zamieszkujących okolice Lwowa i Halicza wzmianka o Marusi Bohusławce, opiewanej przez lirników i Zagłobę

Hollender Tadeusz, Z poezji ukraińskiej, Czarno na białem 1938 nr 19, s. 6 - krótki wstęp do publikacji 3 wierszy w przekładach Hollendra, zawiera m.in. podkreślenie konieczności zaznajomienia się przez Polaków z twórczością ich najbliższych sąsiadów oraz zapowiedź wydania antologii „50-ciu z tej i z tamtej strony Zbrucza”, rubryka „Gong”

I tak sobie gwarzyli Ukrainiec z Czechem, Czarno na białem 1938 nr 9, s. 7 - felieton o formach i przejawach antysemityzmu w Polsce wsch. i Czechach w formie dialogu między Ukraińcem i Czechem.

Kapsuk Leon, Na odcinku ukraińskim, Czarno na białem 1939 nr 14, s. 7 - art. o „hitlerofilstwie” wielu kręgów ukraińskich i obecnym wrzeniu, spowodowanym wydaniem Ukrainy Zakarpackiej na łup Węgier, ostra krytyka wymijających komentarzy do tych wydarzeń Iwana Kedryna w „Dile”, wezwanie do współpracy pol-ukr., która daje jedyną szansę powstrzymania Hitlera

Karpato Ukraina, Karpato Ruś, Karpato Węgry..., Czarno na białem 1938 nr 48, s. 1 - notatka za lwowskim „Diłem” o dementowaniu przez „prasę niemiecką” pogłosek o nieładzie na Rusi Podkarpackiej”; oraz o mianowaniu nowego przywódcy OUN, „pułkownika Mylnika” [tak w oryg., chodzi o Melnyka] , dział „Przekrój tygodnia”

Kaszubski Adam, Mickiewicz, Szewczenko i my, Czarno na Białem 1939 nr 6, s. 2 – wstęp do trzech wierszy T. Szewczenki, określonego jako „wieszcz polskich Rusinów”. Wstęp zawiera obszerny cytat z XI wykładu „Literatura słowiańska” Adama Mickiewicza

Krawciw Bohdan, Graniaste kraty…, tł. Tadeusz Hollender, „Czarno na białem”, 1938, nr 19, s. 6 – wiersz w zbiorze Z poezji ukraińskiej, w rubryce „Gong”

Książki nadesłane, 1939 nr 12, s. 11 - wzmianka o książce: Wasyl Tkaczuk, „Zymowa melodia. Narysy”, Lwów 1938

Lessel Rudolf, Wielki książę Włodzimierz na widowni (Program Ludendorfu w hitlerowskim wydaniu), Czarno na białem 1939 nr 5, s. 6 - w art. mowa m.in. o zagrożeniu, jakie dla Polski może stanowić Ruś Podkarpacka w rękach Czech - wasala Niemiec lub jako formacja samodzielna, także chroniona przez Niemcy.

Marsz na Ukrainę?, Czarno na białem 1939 nr 1, s.1-2 - cytaty z pism: „Der Deutsche in Polen”, „Polonia” z 21.12.38, „Voelkischer Beobachter”; całość dotyczy dążeń niemieckich do panowania na terenie Rusi Zakarpackiej. W komentarzu redakcyjnym stwierdza się, że niezależnie od deklaracji Niemiec, kwestia ukraińska w polsce dojrzała do rozstrzygnięcia, dział „Przekrój tygodnia”

Niemcy, Czechosłowacja a Słowiańszczyzna, Czarno na białem 1938 nr 24, s. 6 - w art. obszerny cytat z „Sygnałów” (bez wskazania nru), gdzie stwierdza się, że zanim zacznie być mowa o federacji ogólnosłowiańskiej, konieczne jest, by wszystkie państwa słowiańskie, w tym Polska w odniesieniu do Białorusinów i Ukraińców, uporządkowały kwestie równych praw dla mniejszości

Nowy numer Orki, Czarno na białem 1938 nr 33 s. 8 - informacja o ukazaniu się 8 (11) nru tygodnika „Orka na ugorze”, zawierającego m.in. art. Jurija Łypy „Wielka ucieczka do Moskwy”, który stanowi fragment jego pracy „Przeznaczenie Ukrainy”

Nożycami i piórem, Czarno na białem 1939 nr 11, s. 4-5 - zbiór notatek, jedna z nich dotyczy konieczności prowadzenia przez Polskę konsekwentnej i czytelnej polityki w kwestii ukr.

O niemieckiej okupacji Ukrainy, Czarno na białem 1938 nr 35, s. 7 - fragmenty art. z „Le Temps” z 17.08.38 o daleko idących wpływach i manipulacjach niemieckich w 1918 r. wobec ukraińskiej Centralnej Rady

Olżycz Oleg [Ołeh], „Krwawiła ziemia przez dwanaście lat…”, tł. Tadeusz Hollender, „Czarno na białem”, 1938, nr 19, s. 6 – wiersz w zbiorze Z poezji ukraińskiej, w rubryce „Gong”

Porównanie, Czarno na białem 1938 nr 41, s. 12 - wzmianka. Ukraiński „Nowyj czas” cytuje art. BPU o błędach polityki narodowościowej Czechosłowacji i komentuje, że nasuwa się porównanie tej polityki z polityką Polski, dział „Pokłosie prasowe”

Poufne - trzymać pod kluczem, Czarno na białem 1937 nr 3 s. 11 - notatka: „Przejeżdżającego przez Małopolskę Wschodnią z Rumunji Pana Prezydenta Rzplitej witały liczne delegacje ukraińskie. We Lwowie mówi się o tem jako o sukcesie wojewody A. Biłyka” [pełny tekst notatki]

Prasa pod reflektorem. Normalizacja polsko-ukraińska, Czarno na białem 1938 nr 4, s. 3 - notatka zawierająca 2 cytaty z art. w „Dzienniku Ludowym”, w którym mowa o upadku polityki normalizacji wobec Ukraińców i reakcjach sanacji oraz endecji. Redakcja Dziennika apeluje o poszukiwanie rozwiązań na drodze demokratycznej.

Pułkownik Konowalec, Czarno na białem 1938 nr 44, s. 4, 9 - zamieszczona w związku z toczącym się sporem o Ruś Przykarpacką reporterska relacja ze spotkania autora art. z Fedziem, „głośnym terrorystą ukraińskim”; rozmowa dotyczy środków, celów i perspektyw ukraińskiej walki zbrojnej

R.Z., Po wyborach sejmowych. Trochę arytmetyki, Czarno na białem 1938 nr 48, s. 8 - art.; mowa m.in. o dziwnych zjawiskach w liczeniu głosów w okręgach, w których startowali obok siebie kandydaci Ozonu oraz kandydaci ukraińscy

Ruchliwość Ukraińców, Czarno na białem 1939 nr 6, s. 1 - notatka za „Gońcem Warszawskim” o planach utworzenia w Gdańsku ukraińskiej agencji informacyjnej, która upowszechniałaby wiadomości o trudnościach czynionych Ukraińcom przez władze polskie oraz o wizycie w Pradze gen. Powowa, atamana dońskich kozaków, dział „Przekrój tygodnia”.

Szewczenko Taras, „I mija dzień…”, „Mijają dni…”, „I tak nawzajem się pytamy…”, tł. A. Kaszubski, „Czarno na białem”, 1939, nr 6, s. 2 – wiersze

W kraju i na świecie. Niemcy. Zainteresowanie Ukrainą rośnie, Czarno na białem 1937 nr 23 s. 7 - notatka o artykule „V.Beobachter”, określonym jako „organ Hitlera”, dotyczącym „politycznego przeznaczenia Ukrainy”. Artykuł opisuje bogactwa naturalne tego kraju.

Żukowski J., Samotna droga ukraińskiego chłopa, Czarno na białem 1938 nr 9, s. 4 - art. o położeniu i działaniach podejmowanych przez chłopstwo ukraińskie. Powszechne we wsiach zaangażowanie nacjonalistyczne (w sensie pozytywnym, co podkreślone w art.) autor określa jako wywołane „instynktem samozachowawczym”. Dalej mowa o spółdzielczości ukr., o działalności Proświty, o przeludnieniu wsi ukr. i braku polityki państwa w zakresie kwestii ukr.


Powrót do strony pracowni