tygodnik społeczny, polityczny i gospodarczy [Wołyńskie Towarzystwo
Wydawnicze]; za Kom. red. Jan Leszczyński, Łuck 1933-1939.
(g), „Jak pojmujemy kulturę na Wołyniu”, „Wołyń” 1938 nr 7, s.
2. Wzmianka o spotkaniu Zreszenia Byłych Wychowanków Liceum
Krzemienieckiego, poświęconym dyskusji wokół artykułu Ksawerego Pruszyńskiego
„Był to niegdyś kraj bogaty” („Wiadomości literackie 1938 nr 5).
(g), „O politykę konstruktywną na Rusi Czerwonej”, „Wołyń” 1938
nr 10, s. 2. Informacja o spotkaniu klubu dyskusyjnego w Warszawie na odczyt
Stanisława Łosia, autora książki pod tym samym tytułem.
(G), Co się dzieje na Ukrainie sowieckiej, „Wołyń” 1938 nr 11, s. 2.
Informacja na temat odczytu byłego konsula w Charkowie, Tadeusza Brzezińskiego
w Instytucie Spraw Narodowościowcy, omawiającego stosunki społeczne panujące
na Ukrainie.
(g), O Wołyniu w Warszawie. Wołyńska sztuka ludowa, „Wołyń” 1938 nr
12, s. 2. Obszerna nota o odczycie Jakuba Hoffmana „Konieczność badania
sztuki ludowej na Wołyniu”, zorganizowanym przez grupę plastyków ukraińskich
„Spokij” w lokalu „Prometeusza” w Warszawie.
(i), Przekład ksiąg liturgicznych na
język ukraiński, „Wołyń” 1936 nr 7, s. 4.
Informacja o posiedzeniu Komisji do przekładu ksiąg liturgicznych i jej
akceptacji dla dokonanych przekładów liturgii Jana Złtoustego, pssałerza,
panachidy,obrzedu chrztu i ślubu oraz akafistu na cześć Chystusa.
(j), Sukces chórów wołyńskich na „Dniach Krakowa”, „Wołyń”
1937 nr 26, s. 2. Notatka o występach chóru z Nowego Poczajowa oraz chóru z
Koniuszek podczas Dni Krakowa na imprezie „Lud polski w muzyce, śpiewie i
tańcu” w sali kina „Uciecha”. Obok pieśni i tańców polskich, chóry
wykonywały również pieśni ukraińskie.
(z), Audycja radiowa w 75 rocznicę T.Szewczenki, „Wołyń” 1936 nr 13,
s. 2. Wzmianka o audycji warszawskiego radio, składającej się z części
recytacyjnej i wokalnej. „Część pierwszą wypełniło słowo wstępne J.
Iwaszkiewicza oraz recytacje poetyckich przekładów z Szewczenki pióra
K.Wierzyńskiego, J.Łobodowskiego, Cz. Jastrzębca-Kozłowksiego i
J.Iwaszkiewicza. W części drugiej wystąpił znany w Warszawie Ukraiński Chór
Narodowy im. Łysenki pod batutą S.Sołłohuba. Autor notatki wyraził
nadzieję, że audycja stanie się precedensem i Polskie Radio w przyszłości
będzie umieszczać w swym programie podobne audycje służące zbliżeniu
polsko-ukraińskiemu, „w którym sztukom pięknym może przypaść w udziale
niemała rola”.
„Hej, Wołyńce-Ukraińce!”, „Wołyń” 1938 nr 38, s. 4.
Przytoczenie obszernych fragmentów artykułu J.Gamskiej-Łempickiej ze Lwowa
opublikowanego na łamach Kuriera Literacko-Naukowego, dodatku do IKC (1938 nr
37), w którym autorka omawia twórczość poetów wołyńskich, skupionych w
grupie „Znicz” i drukujących w literackim dodatku do „wołynia” oraz
w miesięczniku „Znicz”. Autorka stwierdza, że ta neoromantyczna szkoła
stworzyła już swe oblicze.
„Małopolska – Wołyń”, „Wołyń” 1939 nr 1, s. 3. Omówienie
artykułu, zamieszczonego w tygodniku „Zespół”, poświęconego analizie
różnic w stosunkach polsko-ukraińskich między Wołyniem a Galicją
Wschodnią.
„Przemiany”. Rozmowa z Adolfem Bocheńskim, „Wołyń” 1939 nr 9, s.
3. Przedruk rozmowy z pisma „Przemiany”, poświęconej koncepcji polityki
polskiej. Bocheński uznaje za przestarzałą koncepcję Dmowskiego i
przedstawia program „Polityki”.
„Sprawa ukraińska” w świadomości młodzieży, „Wołyń” 1938 nr
48, s. 3. Streszczenie tez przedstawionych przez działaczy Związku Polskiej
Młodzieży Demokratycznej i
Legionu Młodych na łamach tygodnika „Zespół” (1938 nr 28). Działacze
opowiadają się za rozwiązaniem demokratycznym kwestii ukraińskiej i
uznaniem prawa do niepodległości, dążeniem do wyrwania z jarzma ZSRR, a
zarazem przeciwko uleganiu Ukraińców w Rzeczpospolitej jakimkolwiek obcym wpływom.
„Wołyń” Samczuka po polsku, „Wołyń” 1938 nr 30, s. 4. Informacja
o ukazaniu się powieści Samczuka w przekładzie polskim Hollendra i z
przedmową Ksawerego Pruszyńskiego, wraz z obszernym cytatem z tej przedmowy.
950-lecie chrztu Rusi, „Wołyń” 1938 nr 34, s. 2. Krótka wzmianka o
obchodach chrztu Rusi w Zimnem i Włodzimierzu.
A.K [Aleksander Kowalewski]; a. r., Z
Teatru Ukraińskiego. „Głupiec”. Komedia w 5
aktach L.Fulda; a.r., „Ostatni snop”, „Wesele pod latarniami”,
„Kolendy ukraińskie”, „Wołyń” 1936 nr 5, s. 4.
Krótkie recenzje przedstawień Wołyńskiego Teatru Ukraińśkiego w styczniu
1936 r.
A.K. [Aleksander kowalewski], Z Teatru
Ukraińskiego. Sujeta. Komedia w 4-ch aktach Iwana Tobiłewycza, . Reżyseria
– dyr. M.Pewnyj; Piśni w łyciach.
Operetka w 3-ch aktach Kropiwnićkiego. Reżyseria – dyr. M.Pewnyj.
„Wołyń” 1936 nr 8, s. 4. Krótkie
recenzje przedstawień teatralnych w lutym w Łucku na scenie „Ridnej
Chaty”.
Akademia ku czci T. Szewczenki, „Wołyń” 1939 nr 9, s. 2. Notatka o
akademii w sali kina miejskiego w Łucku, zroganizowanej ku czci T. Szewczenki.
Referat wygłosił prof. E.Bogusławski, następnie pieśni do słów
Szewczenki śpiewali artryści Wołyńskiego Teatru Ukraińskiego,
M.Sahajdakowski i G. Żukiw. Wystąpił także chór A.Kolesniczenki.
Akademia w 12-tą rocznicę zgonu atamana Petlury, „Wołyń” 1938 nr 23,
s. 2. Informacja o akademii, która odbyła się w Warszawie 29.05.1938. Na
program złożyły się
recytacje, koncert chóru im. Łysenki pod dyr. Sołohuba oraz przemówienie
Romana Smal-Stockiego.
Antonycz Bohdan Igor, Kołysanka, przeł. Jerzy Pleśniarowicz, „Wołyń”
1937 nr 52, s. 5 [wiersz].
Artykuł omawiający wystąpienie byłego wojewody lwowskiego w Klubie Społeczno-Politycznym
w Warszawie 24.02.1938, a opublikowane na łamach „Wiadomości
literackich” (1938 nr 13).
Bączkowski W.[łodzimierz], Aktualizacja sprawy ukraińskiej, „Wołyń”
1938 nr 46, s. 3. Przedruk artykułu Bączkowskiego z „Biuletynu
Polsko-Ukraińskiego”, 1938 nr 42.
Bomba w Rotterdamie, „Wołyń” 1938 nr 24, s. 3. Artykuł komentujący
przyczyny zamachu bombowego wywiadu radzieckiego na Jewhena Konowalca, za które
uznana została zmiana jego koncepcji politycznej – skierowanie działalności
na Ukrainę radziecką i rezygnacja z antypolskich zamachów terrorystycznych.
C., „Dermanki” w publicystyce, „Wołyń” 1938 nr 9, s. 4. Artykuł
omawiający tekst pod tym samym tytułem, opublikowanym przez Marię Dąbrowską
na łamach „Wiadomości literackich” (1938 nr 8), będącym ciągiem
dalszym dyskusji wokół artykułu Ksawerego Pruszyńskiego.
C., Akademia ku czci Tarasa Szewczenki w Łucku, „Wołyń” 1937 nr 11,
s. 2. Informacja o akademii zroganizowanej w Łucku w 76 rocznicę śmierci
Szewczenki. W uroczystości udział wzięli wojewoda Józewski,
przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, polska inteligencja z Łucka.
Referat wygłosił red. Kowalewski. W części artystycznej wystąpił chór
pod dyr. Kolesniczenki, zespół bandurzystów H. Biłohubowej oraz studium
teatralne Wołyńskiego Ukraińskiego Towarzystwa Teatralnego z fragmentem
dramatu Szewczenki „Nazar Stodola”.
C., Ofensywa szowinizmu, „Wołyń” 1937 nr 9, s. 4. Artykuł omawiający
walkę dwu ideologii – polskiego i ukraińskiego nacjonalizmu, wzajemnie
wzmacniających się. Autor odwołuje się do publikacji prasy ukraińskiej,
wystąpień i interpelacji poselskich.
Ceniony tygodnik „Prosto z
mostu”, „Wołyń” 1938 nr
4, s. 6 [kronika literacka]. Wzmianka o artykule Frycza, współpracownika również
„Myśli Narodowej”, w którym opowiada się on za niepodległością
Ukrainy. Wedle komentatora Frycz oscyluje między Górskim a Giertychem;
komentator kpi ze stwierdzenia Frycza, że „Prosto z mostu” należy do
pism najżywiej omawiających kwestię ukraińską.
Cenne wykopaliska na Wołyniu, „Wołyń” 1937 nr nr 47, s. 1. Informacja
o odkryciach archeologicznych: prehistorycznych osiedli w okolicach Łucka nad
Styrem oraz 19 mogił w Walentowiczach koło Torczyna.
Ciechomski Stanisław, O plastyce ukraińskiej w Warszawie, „Wołyń”
1938 nr 4, s. 6. Artykuł omawiający wystawę plastyków ukraińskich związanych
z Warszawą z ugrupowania „Spokij” (m.in. Petro Chołodny, Aleksy
Szatkowski, Wacław Waśkowski). Autor podkreśla życzliwe przyjęcie prasy
warszawskiej i chłodne – społeczności ukraińskiej. Omawia także program
artystyczny grupy – na wskroś narodowy, a zarazem wchłaniający wpływy
Zachodu.
Dad., Ucrainica w skrótach, „Wołyń” 1938 nr 52, s. 3. Omówienie
kilku publikacji poświęconych kwestii ukraińskiej: W.Bączkowskiego,
„Ukraińska sprawa puka do drzwi Rzeczpospolitej”, Kwasieborskiego
(„Przełom”), F.Czerwiskiego („Polityka”), St. Łosia
(„Polityka”), artykułu wstępnego „Czasu” (1938 nr 343) pt. Problem
ukraiński.
Dobra i pożyteczna książka, „Wołyń”
1934 nr 44, s. 1. Artykuł poświęcony książce b. ministra
spraw zagranicznych, Leona Wasilewskiego („Kwestia ukraińska jako
zagadnienie międzynarodowe”), podkreślająca kompetencje autora i wagę
poruszanych zagadnień.
Drogi kultury Zachodu nad Dniepr, „Wołyń” 1938 nr 4, s. 3. Artykuł o
charakterze programowym, wskazujący rolę kultury polskiej dla współczesnej
kultury ukraińskiej na przykładzie tłumaczenia „Pana Tadeusza”,
dokonanego przez Maksyma Rylskiego.
Duch na stepie, „Wołyń” 15.01.1933 (nr 3), s. 1-2. Artykuł
programowy, w którym rolę kultury polskiej na kresach anonimowy autor określa
jako łącznik pomiędzy kulturami Wschodu i Zachodu. Publicysta powołuje się
na dziedzictwo szkoły ukraińskiej
w polskim romantyzmie, uznaje też, że głosy prasy polskiej podnoszące
kwestię ukraińską zazwyczaj niekompetentnie traktują ten problem.
Dunin-Borkowski o polityce państwowej na Rusi Czerwonej, „Wołyń” 1938
nr 12, s. 3-4.
dz., 75 rocznica śmierci Tarasa Szewczenki, „Wołyń” 1936 nr 13, s. 2.
Krótki artykuł poświęcony akademii ku czci Szewczenki, która odbyła się
w Teatrze Miejskim w Łucku 22.03.1936. W akademii, której program przygotował
M.Pewnyj, dyrektor Ukraińskiego Teatru, wziął udział wojewoda wołyński,
H.Józewski.
Fitzke Jan, Niezwykle ciekawe i cenne
znalezisko pod Torczynem pow. Łuck, „Wołyń” 1936 nr 51-52, s. 12.
Artykuł poświęcony znalezisku archeologicznemu – naczyniom epoki
neolitycznej, tzw. kultury ceramiki sznurowej.
Hoffman Jakób, Coś niecoś o
Roczniku Wołyńskim, „Wołyń” 1934 nr 2, s. 2-3; nr 3, s. 2-3.
Informacja o wydaniu i zawartości „Rocznika Wołyńskiego” oraz echu w
prasie polskiej, ukriańskiej i zagranicznej.
Hoffman Jakób, Sztuka ludowa na Wołyniu,
„Wołyń” 1934 nr 37, s. 3. Artykuł poświęcony strojom ludowym,
haftom i płótnom, ceramice i pisankom, ilustrowany zdjęciami eksponatów z
wystawy w redakcji „Wołynia” oraz Muzeum Wołyńskiego (dział
etnografii).
Hordyńskyj [Hordynski] Swiatosław, Słowo o wodzu, przeł. Józef Łobodowski,
„Wołyń” 1938 nr 11, s. 6.
J. Ł. [Józef Łobodowski], Dokoła zagadnień Wołynia, „Wołyń” 1937
nr 45, s. 3. Artykuł polemizujący z tezami Bolesława Podhorskiego, „O
uczciwość w polityce kresowej na Wołyniu” („Awangarda Państwa
Narodowego”, październik-listopad 1937). Łobodowski dowodzi, że brak świadomości
narodowej części prawosławnych mieszkańców Wołynia nie oznacza, że nie
należą oni do żadnego narodu; dowodzi także szkodliwości prób
polonizacji. Odrzuca także postulat Podhorskiego, by uniemożliwić zakup
ziemi na kresach nie-Polakom. „Nie można nieść jedną ręką kultury,
a drugą represji, bo i represje nie odniosą skutku, i kultura również
zostanie odrzucona”.
J.B.K., „Rachmanśkyj” i „Nawśkyj Wełykdeń”, „Wołyń” 1939
nr 16, s. 4. Artykuł, opisujący wielkanocne wierzenia, cytując obszernie
artykuł Witolda Klingera na łamach świątecznego dodatku
literacko-naukowego do IKC oraz opisując wołyńskie zwyczaje na niedzielę
przewodnią – „nawśkyj” albo „mertwećkyj Wełykdeń”.
J.Ł. [Józef Łobodowski], Kompleksy polsko-ukraińskie, „Wołyń” 1937
nr 42, s. 4. Artykuł publicystyczny, przeciwstawiający się ideologii
wynarodowienia, która, zdaniem autora, prowadzi do rusyfikacji prawosławnych
mieszkańców Rzeczpospolitej. Autor odwołuje się do ukraińskiej
publicystyki, stwierdzając, że nienawiść chłopska, oparta na podziale na
„pana” i „chama” na Wołyniu ugruntowuje się. Łobodowski konkluduje:
to „ciągła groźba nowej hajdamaczyzny, wykorzystywanej przez Moskwę dla
celów nie mających nic wspólnego z dobrem Rzeczpospolitej [...] Warto by z
ołówkiem w ręku przeprowadzić odpowiednie rozrachunki i obliczyć, co groźniejsze
dla Państwa: największe nawet postępy ukrainizacji, czy rozpętanie
najgorszych instynktów i rozszerzanie po całych kresach płomienia nienawiści,
płomienia, przy którym swoją własną pieczeń, jak zwykle, upiecze
rosyjski imperializm. To domaga się odpowiedzi i rozstrzygnięcia. To jest
zagadnienie nie tylko dnia dzisiejszego, ale bieżącej doby historycznej,
zagadnienie na wielką miarę i o olbrzymich perspektywach. I nie sądzę, by
bieżące wypadki historyczne pozostawiały nam zbyt wiele czasu na jego
rozstrzygnięcie.”
J.Ł. [Józef Łobodowski], O myśl historyczną, „Wołyń” 1937 nr 26,
s. 3. Artykuł publicystyczny, wieszczący nieuchronny rozkład Związku
Radzieckiego i zwracający na konieczność strategicznego myślenia o
zagospodarowaniu przestrzeni, zamieszkałej przez ludy nie-rosyjskie.
J.Ł. [Józef Łobodowski], O przesunięciu granicy Zachodu, „Wołyń”
1937 nr 3, s. 3. Artykuł, w którym Łobodowski przedstawia najważniejsze
zadania polskiej racji stanu, do których, jego zdaniem, należy posłannictwo
na Wschodzie, rozumiane znacznie szerzej niż idea przedmurza. Przeciwstawia
on Europie – Azję, twierdząc, że na przestrzeni dziejów Europa cofała
się. Autor odwołuje się do stwierdzenia Wacława Lipińskiego o granicy między
Wschodem a Zachodem, przechodzącej przez Ukrainę. Łobodowski precyzuje misję
historyczną: wciągnięcie w orbitę zachodnioeuropejskiej, rzymskiej kultury
narodu ukraińskiego.
J.Ł. [Józef Łobodowski], Wielkość czy upadek, „Wołyń” 1937 nr 44,
s. 3-4. Omówienie książki Włodzimierza Bączkowskiego „Grunwald czy
Pilawce”.
J.Ł., Aplikant w roli
statysty, „Wołyń” 1937 nr 50, s. 2. Artykuł omawiający odczyt mec.
Starczewskiego, polemizującego z koncepcjami W. Bączkowskiego. Łobodowski
uznaje wywody Starczewskiego za nieudolną historiozofię.
J.Ł., Licytanci na widowni, „Wołyń” 1937 nr 47, s. 3. Artykuł
publicystyczny, obnażający próby wykorzystywania autorytetu Piłsudskiego
przez jego dotychczasowych wrogów, w szczególności – w kwestii ukraińskiej.
J.Ł., O przesunięcie granicy Zachodu, „Wołyń” 1938 nr 3, s. 3.
Artykuł omawiający książkę Artura Górskiego „Niepokój naszego
czasu”, w którym Łobodowski popiera ideę Górskiego, by nad egoizmem
narodowym wzięła górę idea współpracy. Autor widzi rolę kultury
polskiej we wciągnięciu w orbitę zachodnioeuropejską narodu ukriańskiego.
J.Ł., O swobodę rozwoju kulturalnego, „Wołyń” 1938 nr 13, s. 3. Łobodowski
uznaje normalizację stosunków polsko-ukraińskich przede wszystkim za
zagadnienie kulturalne, potem zaś dopiero polityzne. Uznaje, że naród ukraiński,
słabszy kulturalnie od polskiego, wykazuje wielkie siły witalne. Zadanie
kultury polskiej na terenach mieszanych polega wg autora na pielęgnowaniu
tradycji polskiej, z drugiej – „wyrzeczenia się aspiracji do narzucania
Ukraińcom z góry pewnych form i treści kulturalnych”. Rola kultury
polskiej będzie wypełniona, gdy „potrafimy dopomóc kulturze ukraińskiej
do samookreślenia się w granicach zachodnioeuropejskich”, typologicznej
przynależności kultury ukraińskiej do zachodnioeuropejskiej.
J.Ł., Pomniejszyciele narodu, „Wołyń” 1938 nr 16, s. 3. Artykuł
publicystyczny, w którym Łobodowski polemizuje z endeckimi koncepcjami
polityki wobec mniejszości ukraińskiej, w szczególności dążeniem do
polonizacji.
J.Ł., Rozdroża kulturalne, „Wołyń” 1938 nr 2, s. 2. Artykuł
historiozoficzny, przeciwstawiający formacje cywilizacyjne: euroazjatyckiego
komunizmu i europejskich nacjonalizmów. Polska, zdaniem autora, znajduje się
na rozdrożu, i przez swoje newralgiczne położenie może pokusić się o
wypracowanie trzeciej drogi. To postawa, w której przejawi się atrakcyjność
kulturowa. Łobodowski przywołuje koncepcję przedmurza, wkłada weń jednak
treść inną. Wschodem jest dla niego imperializm moskiewski, którego
przejawy widzi w emigracyjnej koncepcji euroazjatyzmu. Kraje prometejskie, w
szczególności Ukraina, Wschodem dlań nie jest.
J.Ł., Wielkie dziedzictwo, „Wołyń” 1937 nr 52, s. 5. Artykuł poświęcony
dziedzictwu szkoły ukraińskiej. Łobodowski stwierdza, że wraz z niechęcią
wobec Ukrainy nastąpiło „wyeliminowanie z kręgu kultury polskiej całego
kompleksu tamtych spraw, kwestyj, przeżyć i doznań”. Autor używa sformułowania
„upiory przeszłości” w
stosunku do poetów romantycznych, twierdzi jednak, że odwołanie się do tej
tradycji jest pożądane dla współczesnej kultury polskiej.
J.Ł., Wola wielkości, „Wołyń” 1937 nr 48, s. 3. Artykuł
publicystyczny, w którym Łobodowski wypowiada się przeciwko używaniu
represyjnych środków administracyjnych dla utrzymania władzy na kresach.
Autor twierdzi, że zwolennicy tych metod nie wierzą w siłę polskiej
kultury.
Jaworczak A., Prace etnograficzne Wołyńskiego Towarzystwa Przyjaciół
Nauk, „Wołyń” 1936 nr 18, s. 3. Artykuł prezentujący działalność i
zbiory Wołyńskiego TPN, w którym mowa o zbiorach Wołyńskiego Muzeum,
zawierających nie tylko eksponaty sztuki ludowej, ale także liczne zdjęcia.
Jaworczak Aleksander, Z zagadnień ludowej ceramiki na Wołyniu, „Wołyń”
1938 nr 33, s. 4. Artykuł informujący o stanie badań nad ludową ceramiką,
prowadzonych przez Wołyńskie Przyjaciół Nauk, głównych ośrodkach
garncarstwa i najważniejszych twórcach ludowych.
Józef Łobodowski, Oświadczenie, „Wołyń” 1938 nr 8, s. 4. Oświadczenie,
w którym Łobodowski odpiera zarzuty, przedstawiane mu w Kurierze Wołyńskim,
odżegnując się raz jeszcze od komunizmu.
Kosacz Jurij, Nad Sekwaną, przeł. Józef Łobodowski, „Wołyń” 1937
nr 52, s. 5 [wiersz].
Kosacz Jurij, Wiosna żytomierska, przeł. Józef Łobodowski, „Wołyń”
1938 nr 11, s. 5.
Kowalewski A.[leksander], Wołyński Teatr Ukraiński, „Wołyń” 1935 nr
11, s. 3. Autor przedstawia zarys dziejów teatru ukr., podkreślając jego
rolę w odrodzeniu narodowym. Na Wołyniu w XIX i na pocz. XX w. teatr ukr.
nie istniał. Utworzenie objazdowego Teatru Ukraińskiego przez Mykołę
Pewneg ow 1928 r. było początkiem ożywienia ruchu teatralnego. Autor pokrótce
omawia repertuar Tatru Ukraińskiego, w skład któregop wchodzą zarówno
sztuki klasyczne, jak i współczesne. Podkreśla także konieczność wymiany
kulturalnej, usprawiedliwiając się przed czytelnikami, dlaczego poświęcił
uwagę teatrowi ukraińskiemu, nie polskiemu.
Liwyćka-Chołodna Natalia, Rue Racine, przeł. Józef Łobodowski, „Wołyń”
1938 nr 16 s. 6, [wiersz].
Łobodowski Józef, Fikcje i urojenia,
„Wołyń” 1937 nr 36, s. 3. Artykuł polemiczny, podważający zasadność
twierdzenia Jędrzeja Giertycha z „Myśli Narodowej”, że Ukraińcy polscy
nie mają nic wspólnego z Ukraińcami naddnieprzańskimi.
M. Zyn, Kultura polska na Kresach
Wschodnich, „Wołyń” 1933 nr 47 s. 3. Refleksje dotyczące
wprowadzenia języka ukraińskiego do szkół średnich na Wołyniu. Autor
podkreśla korzyści dla ludności ukraińskiej oraz polskiej.
M., Po zgonie Leona Wasilewskiego, „Wołyń”
1936 nr 51-52, s. 3. Artykuł poświęcony życiu i działalności
Wasilewskiego, w szczególności jego ukraińskim zainteresowaniom.
M., Uroczystości żałobne ku czci atamana Petlury, „Wołyń” 1936 nr
22, s. 3. W artykule opisano przebieg najwięszkych uroczystości ku czci
Petlury na Wołyniu, które odbyły się w Łucku i w Równem.
Małaniuk Jewhen, Przed portretem
Mazepy, przeł. Józef Czechowicz [wiersz], „Wołyń” 1935 nr 44, s.
6.
Musimy zrozumieć swoje role, „Wołyń” 1937 nr 18, s. 1. Artykuł
odredakcyjny o charakterze programowym, podkreślający rolę kultury polskiej
na Wołyniu, która winna promieniować na Wschód i stać się siłą przyciągającą.
Autor artykułu piętnuje traktowanie Wołynia i Kresów Wschodnich jako
swoistych „dzikich pól”, gdzie, niczym na prerii obwiązuje prawo pięści
i rewolwera. Deklaruje także, że „dla wszystkich, którzy Wołyń chcą
uważać za „Dzikie Pola”, na których bezkarnie można buszować, bramy
Wołynia muszą być zamknięte”.
Na drogach kultury polskiej, „Wołyń” 1937 nr 14, s. 1. Artykuł
odredakcyjny poświęcony Teatrowi Wołyńskiemu z okazji jubileuszu –
setnej premiery. Autor podkreśla kulturotwórczą rolę tego teatru i
znaczenie, jakie ma dla inteligencji polskiej oraz ukraińskiej.
Na drogach kultury, „Wołyń” 1937 nr 51, s. 3. Artykuł o charakterze
programowym, ukazujący wartości kulturowe tworzone na kresach i podkreślający,
że to pograniczne skrzyżowanie kultur wpłynęło na kształt i płodność
tej kultury. Współczesny stan kultury na kresach autor uznaje za defensywę:
„W chwili, gdy żołnierz polski wytyczałbagnetem granice państwa i nad
brzegam iSłuczy zakładał strażnice, kultura nasza była t ud
defensywie”.
Na froncie kalendarzy, „Wołyń”
1936 nr 50, s. 3. Krytyczyny artykuł poświęcony
protestowi prasy i posłów ukraińskich przeciwko konfiskacie
kalendarzy.
Nieć Julian, Orlikowe perygrynacje, „Wołyń”
1936 nr 34, s. 5. Artykuł poświęcony statniemu hetmanowi kozackiemu, m.in.
o jego polskojęzycznych wierszach, diariuszu, wydanym przez Karaszewicza.
O strażnice kultury polskiej na Wschodzie, „Wołyń” 1938 nr 19, s.
1-2. Artykuł o charakterze programowym, w którym zaznaczono zmianę
koncepcji polityki na kresach – zaostrzenie kursu: dążenie do eliminacji
„elementów pschicznie obcych”, wsparcie ekspansji kultury polskiej i in.
O wysiłek kulturotwórczy [autor – najprawdopodobniej Łobodowski], „Wołyń”
1937 nr 49, s. 3. Artykuł historiozoficzny o charakterze programowym, podkreślający
rolę kultury w tworzeniu i utrzymaniu państwowości i apelujący o wysiłek
kulturotwórczy na kresach: „Ziemie, które wydały Mickiewicza, Słowackiego,
Malczewskiefgo, dziś nie biorą udziału, albo też biorą udział bardzo
nieznaczny w budowaniu polskiej kultury”.
O.R., Powiat starej kultury, „Wołyń” 1937 nr 9, s. 2; nr 10, s. 5; nr
11, s. 5; nr 12 s. 6. Artykuł poświęcony kulturze materialnej powiatu dubieńskiego
– zabytkom architektury sakralnej, ruinom zamków i grodów książąt
ruskich, a także problemom oświaty.
OD nr 17 – Józewski – wojewodą łódzkim.
Olżycz O. [łeh], Powrót, przeł. Józef Czechowicz, „Wołyń” 1936 nr
5, s. 6. [wiersz]
Olżycz O. [łeh], Wizja, przeł. Józef Czechowicz [wiersz], „Wołyń”
1935 nr 44, s. 6.
Olżycz Oleg [Ołeh], I dnie, i noce
– Kiedyż przyjdzie czas?; Krwawiła ziemia przez dwanaście lat; Gdy
wielką sprawę niesie twardy czas, przeł. Józef Łobodowski,
„Wołyń” 1938 nr 4, s. 6 [wiersze].
Ost., U schyłku
polskiego „czarnoseciństwa”. Na marginesie artykułu red. Włodzimierza
Bączkowskiego, „Wołyń” 1935 nr 34, s. 4. Omówienie artykułu wstępnego
Bączkowskiego na łamach Biuletynu Polsko-Ukraińskiego (1935 nr 31), w którym
autor w imieniu mieszkańców Wołynia odżegnuje się od „czarnoseciństwa”,
wskazując za Bączkowskim na szkodliwość takich poglądów dla polskiej
racji stanu.
Pięć minut przed dwunastą, „Wołyń” 1938 nr 12, s. 4. Artykuł
historiozoficzny, w którym autor przeprowadza typo logię kultur, zaliczając
Rosję sowiecką do spadkobierców eurazyjskich, monoglskich imperiów. Autor
zwalcza ideę euroazjatyzmu. Nawołouje do aktywizmu politycznego i
kulturowego.
Program narodowy, „Wołyń” 1938 nr 8, s. 4. Artykuł programowy, w którym
za program narodowy uznaje autor ideę prometejską.
Przypomnienie na czasie, „Wołyń” 1938 nr 39, s. 4. Omówienie
publikacji Włodzimierza Bączkowskiego z „Biuletynu Polsko-Ukraińskiego”
(1938 nr 35), poświęconej broszurze W. Szulgina „Anszlus i my”, 1938, w
której przedstawiono perspektywę ponownego zjednoczenia całej dawnej Rusi.
R., „Jak rozwiązać zagadnienie polsko-ukraińskie”, „Wołyń” 1938
nr 2, s. 3-4. Artykuł omawiający dyskusję, toczącą się na łamach
„Biuletynu Polsko-Ukraińskiego” i odpowiedź Dunina-Borkowskiego na
ankietę „Biuletynu”.
R., Rewolucja na falach eteru, „Wołyń”
1936 nr 50, s. 5. Krótki artykuł poświęcony propagandzie komunistycznej
uprawianej przez radio radzieckie w języku polskim, ukraińskim i białoruskim.
Autor proponuje środek zaradczy – uruchomieniee radiostacji na Wołyniu.
r.j., Z Wołyńskiego Teatru Ukraińskiego. „Pro szczo tyrsa szełestiła”.
Tragedia w 5 aktach S.Czerkasenka, reżyseria M.Pewnego, „Wołyń” 1939 nr
4, s. 5. Krytyczna recenzja sztuki Czerkasenki, podkreślająca jednak zasługi
reżysera. Wzmianka zawiera również ifnormację o najbliższym
przedstawieniu teatru – operze „Zaporożec za Dunajem”
Hułaka-Artemowskiego.
Rec., Dwugłos w sprawie ukraińskiej, „Wołyń” 1937 nr 35, s. 2.
Artykuł przedstawiający publikacje Włodzimierza Bączkowskiego na łamach
„Biuletynu Polsko-Ukraińskiego” oraz autorów odpowiadających na ankietę
„Diła” dotyczącą stosunków polsko-ukraińskich w okresie normalizacji.
Rewski Zbigniew, Sztuka ludowa w kulturze współczesnej (sprawozdanie z
odczytu), „Wołyń” 1937 nr 2, s. 3. Autor omawia łucki odczyt etnografa
Ireny Karpińskiej z Warszawy, w którym badaczka przedstawiła poglądy na
sztukę ludową oraz sposoby jej badania, w szczególności z punktu widzenia
dziejów sztuki i odbicia stylów historycznych w sztuce ludowej, a następnie
omówiła próby podtrzymania sztuki i rzemiosła ludowego. Z podobnymi
odczytami etnograf wystąpiła również w Krzemieńcu i Różynie. W tej
ostatniej miejscowości młodzież wszczęła ożywioną dyskusję.
Rumel Zygmunt, Do Pana Ksawerego Pruszyńskiego list otwarty, „Wołyń”
1938 nr 5, s. 5. Artykuł polemizujący z listem Pruszyńskiego, opublikowanym
na łamach „Wiadomości literackich” (1938 nr 5), w którym Pruszyński
stwierdza, że dzisiejszy Wołyń to smutny obraz wspaniałej przeszłości.
Rumel odpiera tezę Pruszyńskiego, twierdząc, że podstawowym zadaniem
kulturalnym na Wołyniu jest likwidacja niepiśmienności.
S., Znamienne zjawisko, „Wołyń” 1939 nr 5, s. 3. Informacja o
zapowiedzi „Biuletynu Polsko-Ukraińkiego” przejścia na tryb miesięczny
wydawania (jako „Problemy Europy Wschodniej”) oraz omówienie treści
pierwszego numeru miesięcznika.
Sobieski Józef, Kolonie, a nie Kresy Wschodnie, „Wołyń” 1937 nr 7, s.
5-6. Artykuł byłego mieszkańca Wołynia, argumentujący za koniecznością
uznania Kresów Wschodnich za kolonie i odpowiedniego czerpania zysków z
kolonii.
Starost Mirosław, „Motria” Łepkiego, „Wołyń” 1938 nr 11, s. 6.
Przychylna recenzja, obszernie omawiająca pierwszą częśćtrylogii Łepkiego,
przetłumaczoną na język polski. Autor podkreśla powiązanie dramatycznego
wątku miłosnego z wątkiem historycznym – walki Mazepy o uniezależnienie
od despotycznej Moskwy.
Suszyński Jan, Horyń i jego legendy, „Wołyń” 1936 nr 18, s. 8. Krótki
artykuł, o charakterze lirycznym, omawiający krajobraz nad rzeką Horyń
oraz przytaczający legendę o jednorożcu.
Śleszyński Józef, „Był to niegdyś kraj bogaty, ludny i wesoły”,
„Wołyń” 1938 nr 6, s. 4. Artykuł polemizujący z listem Ksawerego
Pruszyńskiego opublikowanym w „Wiadomościach literackich” (1938 nr 5).
Śleszyński Józef, Biuletyn polsko-Ukraiński, „Wołyń” 1937 nr 49 s.
3. Autor upublicznia swój wywód ze spotkania z Włodzimierzem Bączkowskim,
zorganizowanego przez „Znicz”, podkreślając zasługi „Biuletynu
Polsko-Ukraińskiego” i jego redaktora dla normalizacji stosunków
polsko-ukraińskich.
Śleszyński Józef, Dokoła zagadnień Wschodu (kilka uwag z powodu
„Grunwaldu czy Pilawiec”), „Wołyń” 1937 nr 50, s. 3. Artykuł
polemizujący z koncepcją W.Bączkowskiego, pprzyznający jednak rację w
kwestii misji polskiej na Wschodzie. Śleszyński pisze o roli rodzin
Antonowiczów, Rylskich, Lipińskich na kresach, której nie uznaje za zdradę
polskości.
Śleszyński Józef, Na początku było Słowo, „Wołyń” 1937 nr 7, s.
2. Artykuł publicystyczny, w którym autor przeciwstawia ideologię III
Rzeszy i ideologię komunistyczną idei opartej na wierze w Słowo – Logos.
Następnie przechodzi do omówienia jego zdaniem kwestii zasadniczej w
polskich dziejach – stosunku wobec prawosławia, przypominając, że
religijne spory stały się zaczątkiem dla niezgody narodowej w dawnej
Rzeczypospolitej i wskazuje na współczesne paralele na Wołyniu.
Śleszyński Józef, Pamięci Wacława
Lipińskiego - w siódmą rocznicę zgonu, „Wołyń” 1938 nr 24, s.
3. Artykuł kreślący sylwetkę ukraińskiego historyka i ideologa
konserwatyzmu, przypominający polskie publikacje, poświęcone Lipińskiemu
– Mariana Zdziechowskiego oraz wspomnienie Tadeusza Zagórskiego („Przegląd
Wołyński” 1931 nr 27).
Świszczowski T., Dawna świątynia Bazylianów, „Wołyń” 1939 nr 22,
s. 4. Artykuł poświęcony historii cerkwi pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża
św. oraz klasztoru, należących do bazylianów. Kośicół spłonął w 1803
r.
Talko-Hryncewicz Julian, Z myślą o przeszłości, „Wołyń” 1933 nr 9,
s. 2-3. Artykuł wspomnieniowy, poświęcony
wybitnym postaciom wołyńskim. Artykuł ten redakcja zaopatrzyła notą
o autorze – wybitnym antropologu, profesorze UJ, który ogłosił pamiętnik
(1930-1932), obejmujący okres od r. 1850 do 1932.
Tow.[arzystwo] im. Piotra Mohyły,
„Wołyń” 1933 nr 15, s. 5. Wzmianka o zebraniu Towarzystwa w Łucku w
klubie „Ridna Chata”, na którym przedstawiciele duchowieństwa prawosławnego
i społeczeństwa ukr. mówili „o potrzebach ludności prawosławnej na Wołyniu”.
Typologia kultur, „Wołyń” 1938 nr 6, s. 4. Artykuł programowy, uściślający
rozróżnienie Wschodu i Zachodu. Autor dowodzi bezpłodności kulturowej
Wschodu, wyszczególniając jego cechy: brak poszanowania dla jednostki,
mechanicyzm i przeciwstawia indywidualistycznej kulturze Zachodu. Podkreśla
też, że Wschód i Zachód nie są pojęciami geograficznymi, i że na
Zachodzie można spotkać się ze zjawyiskami kultury, typowymi dla Wschodu.
Uroczystości Szewczenkowskie na Wołyniu, „Wołyń” 1938 nr 13, s. 4.
Informacja o akademii w 77 rocznicę śmierci Szewczenki, zorganizowanej przez
ukraińskie społeczeństwo w Łucku, w której obok części
wokalno-artystycznej był też odczyt Pawła Zajcewa, szewczenkologa.
W sprawie zabytków Wołynia, „Wołyń” 1938 nr 42, s. 4. Sprawozdanie z
odczytu w dn. 9.10.1938 o zabytkach wołyńskich profesora Uniwersytetu
Stefana Batorego w Wilnie, Mieczysława Malinowskiego, zorganizowanego przez
Wołyńskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Łucku.
W.M., „Zagubiona Złota Hramota”, „Wołyń” 1938 nr 35, s. 2. Artykuł
przypominający myśl prometejską Tadeusza Hołówki i odwołujący się
obszernie do publikacji Hołówki na łamach „Drogi” z 1926 r., w której
przywoływał on legendę o zagubionej Złotej Hramocie, twierdząc, iż
Polacy zagubili swą Złotą Hramotę – „swą duszę, swą ideę”.
W.W., Potrzeby kulturalne wsi wołyńskiej,
„Wołyń” 1936 nr 32 s. 5. Artykuł omawiający stan placówek
kulturalnych na Wołyniu i wskazujący najpilniejsze potrzeby.
Wołoszynowski J.[oachim], Lekcja śpiewu z Kijowa, „Wołyń” 1937 nr 5,
s. 3. Krótki artykuł publicystyczny, argumentujący potrzebę uruchomienia
stacji radiowej w Łucku. Autor opisuje audycję radiową, nadawaną po ukraińsku
z Kijowa, w której dyktor uczy słuchaczy pieśni o Stalinie i nowej
konstytucji na znaną meloodię „Wyszli my wsie iż naroda”.
Wołoszynowski Joachim, Do przemyślenia,
„Wołyń” 1934 nr 2 (54), s. 1-2. Artykuł poświęcony stosunkowi
inteligencji i ziemiaństwa polskiego wobec języka ukraińskiego. Autor
zwraca uwagę, że niechęć do poznania języka „rdzennej ludnośc” to
przejaw mentalności kolonialnej.
Wołoszynowski Joachim, Mykoła Łysenko (w 25 rocznicę zgonu), „Wołyń”
1937 nr 44, s. 4. Artykuł o charakterze wspomnieniowym, przedstawiający
biografię twórczą Łysenki oraz jego uczestnictwo w ukraińskim ruchu
narodowym.
Wołoszynowski Joachim, Współżycie, „Wołyń” 1937 nr 11, s. 3. Autor
opisuje przykłady nietolerancji wobec Ukraińców używujących publicznie języka
ukraińskiego i podkreśla, że w interesie polskim jest współżycie obu
narodów na zasadach partnerskich.
Z działalności Wołyńskiej Grupy „Znicz”, „Wołyń” 1937 nr 47,
s. 1. Informacja o odczycie „Zagadnienia kresowe” Włodzimierza Bączkowskiego
zorganizowanym przez „Znicz” w Łucku 17. i 18.11.1937.
Z teatru ukraińskiego, „Wołyń” 1937 nr 47, s. 2. Informacja o
przedstawieniu teatru objazdowego Pewnego – sztuki historycznej Iwana
Kotlarewskiego??z muzyką M. Staryckiego?? „Marusia Bohusławka”.
Z., Młode prądy ideologiczne, „Wołyń” 1937 nr 39, s. 2. Artykuł
omawiający publicystykę Włodzimierza Bączkowskiego, Aleksandra Bocheńskiego
na łamach „Myśli polskiej” oraz „Polityki”.
Zagórski Tadeusz, Tadeusz Hołówko
na tle epoki, „Wołyń” 1933 nr 5, s. 2-3. Krótki artykuł omawiający
książkę Wincentego Rzymowskiego „Tadeusz Hołówko na tle epoki”. Autor
uznaje tę książkę za najlepszą książkę roku, ukazującą postać męża
stanu.
Zagórski Tadeusz, Z teatru ukraińskiego.
Wij, opera fantastyczna podług gogola w układzie i z muzyką Kropiwnickiego,
„Wołyń” 1933 nr 44, s. 4. Recenzja
przedstawienia teatralnego w Teatrze Miejskim w Łucku w reż. Mykoły
Pewnego. Recenzja jest dla autora okazją do refleksji na temat ukraińskości
Gogola, którego nazywa Hoholem. Przypomina też o rzekomym polskim
pochodzeniu pisarza, jego uległości wobec rosyjskich wzorców kultury.
Podkreśla, że Kropywnycki „odzyskał” dla kultury ukraińskiej Gogola.
Zakończenie sezonu teatru ukraińskiego, „Wołyń” 1937 nr 29, s. 1. Krótka
notatka o wędrownym teatrze M.Pewnego o liczbie przedstawień w sezonie
teatralnym.
Zbieranie pieśni ludowych, „Wołyń” 1937 nr 14, s. 2. Notka dotycząca
zainicjowanej przez Kuratorium Okręgu Szkolnego Łuckiego akcji zbierania i
utrwalania na wałkach fonograficznych ludowych pieśni wołyńskich.